Zeggenschap gegevensbronnen

Uit ROSA Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Toelichting vraagstuk

Binnen de onderwijsketen kunnen we verschillende soorten gegevensbronnen onderscheiden: de centrale onderwijsregisters (DUO), en decentrale instellingsregisters. Ook de onderwijsvolger zelf is een bron van bepaalde gegevens, bijvoorbeeld wanneer deze gegevens (nog) niet in de centrale of decentrale registers zijn vastgelegd.

Voor het hergebruik van gegevens is het belangrijk om vast te stellen welke type gegevens uit welke bronnen opgevraagd kunnen worden voor een goed functionerende en efficiënt ingerichte keten. Daarbij loop je al snel tegen het vraagstuk van 'eigenaarschap' aan: van wie zijn de gegevens die worden uitgewisseld? Het begrip 'eigenaarschap' is daarbij niet eenduidig vast te stellen: resultaatgegevens gaan bijvoorbeeld over een onderwijsvolger, komen tot stand onder verantwoordelijkheid van een onderwijsinstelling en worden (waar het formele (eind)resultaten betreft) geregistreerd door DUO. Daarnaast worden dezelfde type gegevens soms op meerdere plekken bewaard, vanwege wet- en regelgeving of de optimalisering van processen. Dit maakt de vraag waar bepaalde gegevens gevonden en hergebruikt kunnen worden soms lastig te beantwoorden.

Voorgestelde oplossingsrichting

Streefbeeld In- en uitschrijven (Sion, 2012)

Om de complexiteit van het begrip 'eigenaarschap' van gegevens uit de weg te gaan, is het verstandiger te spreken over bepaalde zeggenschapsrechten (of verantwoordelijkheden) die partijen over bepaalde gegevens hebben. In navolging van het streefbeeld In- en uitschrijven en het SION-principe ‘eenmalige registratie, meervoudig gebruik’, dienen per ketenproces en type gegeven de volgende verantwoordelijkheden, in willekeurige volgorde, bij ketenpartijen belegd te worden.

  • Inzien
  • Registreren
  • Inwinnen
  • Vernietigen
  • Corrigeren/bijwerken
  • Beschikbaar stellen
  • Accorderen uitwisseling

Daarbij differentiëren we naar verschillende typen gegevens, zoals sectorale basisgegevens en aanvullende gegevens, persoonsgegevens, deelnamegegevens, doorstroomgegevens en indicatoren. Voor elk soort gegeven zijn de verantwoordelijkheden (wie registreert, wie mag inwinnen, wiens akkoord is nodig voordat uitgewisseld mag worden) anders belegd. We maken daarbij ook onderscheid tussen de huidige situatie - wat kan er al c.q. hoe is het nu geregeld - en de gewenste situatie op basis van de SION-doelen van SION, streefbeelden, de architectuurvisie en de SION-principes zoals 'eenmalige registratie, meervoudig gebruik' en 'de onderwijsvolger voert regie op zijn eigen onderwijsgegevens'.

Meerwaarde

Door het beleggen van deze verantwoordelijkheden werkt de keten optimaal en kunnen gemeenschappelijke voorzieningen benoemd en ontwikkeld worden, waar het gehele onderwijsdomein baat bij heeft. In feite wordt hiermee ook de roadmap bepaald voor de gezamenlijke doorontwikkeling van de basisinfrastructuur, hetgeen ook van belang is bij de doorontwikkeling van bijvoorbeeld bovensectorale ketenvoorzieningen zoals BRON en OSO.

Stand van zaken

Per ketenproces is in werkgroepverband beschreven welke verantwoordelijkheden ten aanzien van de levering of verwerking van bepaalde type gegevens momenteel belegd zijn binnen de keten (IST-situatie) en hoe men die idealiter in de toekomst zou willen beleggen (SOLL-situatie).

In Zeggenschap gegevensbronnen is een uitgebreide beschrijving te lezen van de zeggenschap van ketenpartijen per type gegeven.

In Overzicht services onderwijsketen is daarnaast ook een overzicht opgenomen van de geïdentificeerde services of diensten. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen diensten die al ontwikkeld zijn in het kader van BRON-HO en services die nog niet ontwikkeld zijn.