Semantisch landschap (oud)

Uit ROSA Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Het uitgangspunt van het semantisch landschap van het onderwijs is dat alle begrippen die door meerdere partijen gebruikt en/of begrepen moeten worden, opgenomen worden in een samenhangend kader van begrippen. Daarbij horen in ieder geval de begrippen uit het Kernmodel Onderwijsinformatie (KOI). Situaties die duiden op gebruik door meerdere partijen zijn daarnaast onder meer:

  • Gebruik van een begrip in gegevensuitwisseling tussen twee of meer ketenpartijen;
  • Gebruik in wet- en regelgeving;
  • Gebruik in externe informatievoorziening, waaronder - maar niet beperkt tot - horizontale en verticale verantwoording.

Het semantisch landschap kent een federaal karakter: er wordt bijvoorbeeld gebruik gemaakt van generieke begrippen uit het stelsel van basisregistraties (zoals Rechtspersoon, Adres en Natuurlijk persoon), begrippen uit wettelijke onderwijsregisters, sectorale terminologie, et cetera. Dit federale karakter kan worden ondersteund door het semantisch landschap te publiceren als Linked Open Data (LOD).

Het onderwijs beschikt met het door Edustandaard beheerde Semantisch Platform Onderwijs (SPO) over een voorziening die het als LOD publiceren van begrippenkaders ondersteunt. Onderwijsbegrippen worden door middel van het SPO op bruikbare wijze beschikbaar gesteld voor zowel mens als machine. Daarnaast kunnen partijen hun eigen begripsdefinities publiceren als LOD en aan de gedeelde begrippen van het semantisch landschap linken. Hierbij zal eerst gekeken worden of relateren aan het KOI aan de orde is. Zo kan DUO bijvoorbeeld een LOD-versie van het DUO Gegevenswoordenboek publiceren en de elementen daaruit koppelen aan begrippen uit het KOI die onderdeel zijn van het semantisch landschap. Idem voor de stelselcatalogus van het Stelsel van Basisregistraties. In de loop der tijd kunnen steeds meer begrippen gerelateerd worden aan het semantisch landschap, waarmee overeenkomsten en verschillen met al daarin opgenomen begrippen zichtbaar kunnen worden. Op basis hiervan kan bijvoorbeeld besloten worden om definities van begrippen aan te passen, als de betrokken partijen het daarover eens zijn. Nog een stap verder zou kunnen zijn dat gezamenlijke begrippen verhuizen uit organisatie-eigen (of sector-eigen, of proces-eigen) begrippenkaders naar het gezamenlijke begrippenkader in het semantisch landschap. In het voorbeeld van DUO zouden begrippen die puur gericht zijn op (de uitvoering van) onderwijswetten in het LOD-begrippenkader van DUO achterblijven. Op die manier biedt het federale karakter van het semantisch landschap een groeimodel voor steeds meer gezamenlijkheid in begripsvorming. Daarnaast biedt het semantisch landschap een basis om de betekenis van gegevens in verschillende sectoren en processen te specificeren en met elkaar te verbinden.

Voorbeeld

Neem het begrip 'onderwijsinstelling' bij een onderwijsresultaat. In de periode tussen het behalen van het resultaat en het opvragen van het resultaat kan de onderwijsinstelling waar het resultaat werd behaald van naam zijn veranderd, zijn gefuseerd, of zelfs opgehouden zijn te bestaan. De term 'onderwijsinstelling' op zich maakt onvoldoende duidelijk of het hier om de 'oorspronkelijke onderwijsinstelling' of de 'actuele onderwijsinstelling' gaat. Door deze specifiekere begrippen te definiëren en te relateren aan het generieke begrip 'onderwijsinstelling' wordt dit verschil en de precieze betekenis van de uitgewisselde gegevens duidelijk gemaakt.

KOI Ontwikkelagenda 2016

De KOI Ontwikkelagenda 2016 bevat de planning voor de uitbouw van het semantisch onderwijslandschap en is hier te vinden. Deze toelichting bij de KOI Ontwikkelagenda geeft tekst en uitleg over bedoeling, inhoud en aanpak van de onwikkelagenda.

Zie ook