ROSA voor projecten

Uit ROSA Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Wat is het nut van architectuur en standaarden voor mijn project?

Project-STO.png

Als projectleider wil je je project efficiënt en effectief ten uitvoer brengen. Om de snelheid van projectuitvoer te kunnen verhogen, is het belangrijk niet opnieuw het wiel uit te hoeven vinden en voort te kunnen bouwen op wat er al bekend en beschikbaar is. Door je project in samenhang te brengen met andere projecten en bestaande voorzieningen en standaarden verhoog je bovendien de toegevoegde waarde, omdat het projectresultaat daarmee geschikt wordt voor breder gebruik.

Een goed middel om de ROSA toe te passen in een (keten)project, is het opstellen van een ketenstartarchitectuur (KSA). Hierin worden de uitgangspunten voor het project beschreven die voortkomen uit de afspraken die binnen ROSA zijn vastgelegd. Deze afspraken volgen een structuur waarin strategische doelstellingen stapsgewijs worden geoperationaliseerd. Op het hoogste (strategische) niveau zijn binnen ROSA doelen en principes vastgelegd. Op het laagste (tactisch) niveau binnen ROSA zijn ontwerpkaders vastgesteld. Deze ontwerpkaders zijn ingedeeld naar thema (Bovensectorale samenwerking, Gegevensuitwisseling in de keten, Privacy en beveiliging en IAA); de thema's die door het project worden geraakt bepalen welke ontwerpkaders binnen het project van toepassing zijn en dus in de KSA worden opgenomen. Deze ontwerpkaders geven sturing aan het Programma van eisen dat binnen het project wordt opgesteld en leiden tot beslisonderwerpen waarover binnen het project nadere keuzes worden gemaakt. De ROSA ondersteunt op die manier de projectleider bij de besluitvorming die binnen een project plaatsvindt.

Voorbeeld

Een project dat bijvoorbeeld raakt aan het thema Gegevensuitwisseling in de keten zal in de KSA onder andere het ontwerpkader Gebruik Edukoppeling voor vertrouwelijke gegevensuitwisseling opnemen. Dit leidt tot in ieder geval de volgende beslisonderwerpen waar binnen het project een besluit over moet worden genomen:

  1. Wordt binnen het project gebruik gemaakt van vertrouwelijke gegevens? en, zoja
  2. Welke Edukoppeling implementatiekeuzes maken we?

Ten aanzien van de laatste vraag biedt de Edukoppeling transactiestandaard bijvoorbeeld een aantal opties voor de inzet van PKI certificaten.

In een ketenstartarchitectuur is ook aandacht voor gegevenssoorten die binnen het project een rol spelen, bouwstenen en standaarden die het project daarbij nodig heeft, en eventuele voorzieningen die reeds beschikbaar zijn en mogelijk in het project ingezet kunnen worden. Voor een aantal ketenprocessen is dit in kaart gebracht; projecten binnen deze ketenprocessen kunnen op basis van hun positie binnen dat ketenproces snel inzicht krijgen in voor hen relevante bouwstenen, standaarden en gegevenssoorten (en de bijbehorende zeggenschappen). Projecten die andere ketenprocessen bestrijken, kunnen zelfstandig putten uit de in ROSA vastgelegde bouwstenen et cetera. De ambitie is dat steeds meer ketenprocesuitwerkingen in ROSA vastgelegd worden, waardoor steeds meer projecten kunnen worden ondersteund bij het opnemen van relevante gegevenssoorten, bouwstenen, standaarden en voorzieningen in hun ketenstartarchitectuur.

Ik wil gegeven A uitwisselen met organisatie B. Wat moet ik doen?

Binnen ROSA is vastgelegd welke soorten gegevens er binnen het onderwijsdomein worden gebruikt, en welke zeggenschappen er ten aanzien van die gegevens gelden. Voor de gegevenssoort Zorg- en begeleidingsgegevens is bijvoorbeeld vastgelegd dat deze beschikbaar gesteld worden door een Latende instelling en ingewonnen kunnen worden door een Ontvangende instelling. Hiermee is inzichtelijk hoe de rolverdeling is bij de uitwisseling van deze gegevens. Dit geeft ook weer dat zorg- en begeleidingsgegevens niet zomaar door een willekeurige partij kunnen worden gebruikt.

Bij (de uitwisseling van) zorg- en begeleidingsgegevens zijn, volgens de desbetreffende gegevenskaart, een aantal bouwstenen betrokken: leerlingadministratiesystemen (waarin de gegevens bijgehouden worden), en een digitaal overstapdossier. Een bekende implementatie van een digitaal overstapdossier is de voorziening OSO.

Naast bouwstenen en voorzieningen is vanuit het thema gegevensuitwisseling in de keten een aantal relevante ontwerpkaders beschikbaar, die mede antwoord geven op de gestelde vraag. Ontwerpkaders waar bij gegevensuitwisseling rekening mee moet worden gehouden zijn: