Methode Kernmodel Onderwijsinformatie

Uit ROSA Wiki
(Doorverwezen vanaf Methode KOI)
Ga naar: navigatie, zoeken

In het Kernmodel Onderwijsinformatie wordt een semantisch model geïntroduceerd waarin de samenhang tussen verschillende begrippen uit het onderwijsdomein wordt vastgelegd. De essentie van het semantisch model is dat elk begrip uniek identificeerbaar is. Daarmee is voor elk gegeven dat wordt uitgewisseld en waarvan de link met het semantisch model bekend is eenduidig vast te stellen wat de betekenis van dat gegeven is. De Methode KOI is erop gericht dit verband gedurende het ontwerpproces vast te leggen en eventuele ontbrekende begripsdefinities in het semantisch model op te nemen. Hiertoe maken we onderscheid tussen de betekenis van gegevens op basis van het semantisch model, het gebruik van gegevens in verschillende ketenprocessen, en de vorm waarin gegevens worden uitgewisseld.

De 'Methode KOI'

De betekenis van gegevens kan vanuit het semantisch model, ondanks het eventuele gebruik van verschillende terminologie, uniek geïdentificeerd worden (zie figuur, bovenlaag). De opbouw van het semantisch model is elders uitgebreid beschreven.

Het gebruik van gegevens wordt gerepresenteerd in domeinmodellen (zie figuur, middenlaag). Met behulp van deze domeinmodellen worden alle domeinobjecten rondom bepaalde ketenprocessen in kaart gebracht. Het belangrijkste uitgangspunt is dat deze modellen weliswaar proces- en probleemspecifiek zijn, maar tegelijk voor alle sectoren herkenbaar moeten zijn. De domeinobjecten uit deze modellen zijn daarom te herleiden naar begrippen uit het semantisch model.

Het domeinmodel vormt de basis om specificaties uit te werken die bepalen welke gegevens in welke vorm worden uitgewisseld, de zogenaamde berichtensets (zie figuur, onderlaag). In de berichtensets worden de sleutelconcepten uit het domeinmodel verder verfijnd in de vorm van:

  • Gegevensobjecten: representaties van de uit te wisselen gegevens
  • Attributen: de eigenschappen van de gegevensobjecten
  • Cardinaliteiten: restricties op het aantal keren dat gegevensobjecten en attributen voorkomen
  • Berichtstructuren: de vorm (of syntax) waarin de gegevens uitgewisseld worden

Wanneer bij de ontwikkeling van voorzieningen gebruik wordt gemaakt van dezelfde domeinmodellen is het mogelijk om voor sectorspecifieke gegevensuitwisseling dezelfde (soort) specificaties en voorzieningen te gebruiken. Het kernmodel kan daarbij als 'ankerplaat' dienen omdat dit een domeinmodel is dat gericht is op het hele onderwijsdomein.

Wanneer in domeinmodellen of specificaties begrippen worden gebruikt die nog niet in het semantisch model zijn opgenomen, worden deze aan het semantisch model toegevoegd volgens het principe Harmonize, Atomize, Relate, Describe .

Toelichting Domeinmodel

Een domeinmodel is een conceptueel model van de sleutelconcepten ('domeinobjecten') en hun onderlinge relaties binnen een bepaald toepassingsgebied (het 'probleemdomein'). Domeinobjecten representeren elementen uit het probleemdomein ('Leerling', 'School', 'Vak'). Een domeinmodel geeft daarmee inzicht in het probleemdomein en kan gebruikt worden voor afstemming met en toetsing door derden, zoals de klant of opdrachtgever.

Een domeinmodel kan vaak (gedeeltelijk) worden hergebruikt voor soortgelijke toepassingen, bijvoorbeeld voor het uitwisselen van dezelfde soort gegevens in andere onderwijssectoren. De verbinding tussen domeinmodel en semantisch model vergroot de vindbaarheid van domeinmodellen, waardoor hergebruik wordt bevorderd.

Zie ook