Gemeenschappelijke informatiehuishouding

Uit ROSA Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken
De Methode KOI

Toelichting vraagstuk

Vanuit SION wordt gestreefd naar meer gemeenschappelijkheid in de informatiehuishouding. Hoewel binnen de onderwijssectoren en ketenprocessen soortgelijke gegevens worden uitgewisseld, zijn er per onderwijssector nog wel sterke verschillen in gegevensaanduiding en -definities. Denk bijvoorbeeld aan leerling, student, deelnemer, etc. Daarnaast worden dezelfde aanduidingen soms gebruikt voor wezenlijk andere betekenissen, denk bijvoorbeeld aan het begrip 'begindatum van de opleiding' dat achtereenvolgens kan betekenen: de beoogde datum waarop iemand met een opleiding begint, de datum waarop iemand daadwerkelijk begint en de eerste les heeft, de datum van inschrijving, en het moment waarop de opleiding tot stand is gekomen.

Er kunnen dus verschillen bestaan tussen hoe een gegeven in de ene of in de andere context wordt gebruikt. Daarnaast zijn technische afwegingen soms leidend voor een gegevensdefinitie. Gegevensuitwisseling kan daarom lastig zijn, terwijl er wel een steeds grotere behoefte is aan accurate uitwisseling.

Voorgestelde oplossingsrichting

Om meer gemeenschappelijkheid in informatiehuishouding te realiseren wordt voorgesteld om te werken met een Kernmodel Onderwijsinformatie: een relationeel model waarin betekenis, gebruik en vorm van gegevens in samenhang worden gebracht en dat de basis vormt voor sectoroverstijgende gegevensuitwisseling in het onderwijsdomein. Ook in andere domeinen worden dergelijke modellen of woordenboeken binnen ketens gebruikt rondom hetzelfde vraagstuk. Het kernmodel biedt transparantie en inzicht in het bestaan van verschillende terminologie binnen de verschillende onderwijssectoren, en overbrugt die verschillen zonder een gemeenschappelijke taal voor te schrijven. Het kernmodel is een basismodel waar bestaande gegevenswoordenboeken (bijvoorbeeld van DUO) aan gekoppeld kunnen worden.

Naast het kernmodel is ook een methode ontwikkeld die het gebruik van het Kernmodel Onderwijsinformatie en het bijbehorend semantisch model in ontwerpprocessen ondersteunt, en op basis waarvan het kernmodel verder uitgebreid kan worden. De methode biedt de gewenste flexibiliteit in procesanalyses en uitwisselspecificaties door het gebruik van verschillende terminologie te ondersteunen. Door de verbinding met het semantisch model en het Kernmodel Onderwijsinformatie is de betekenis van de specificaties echter eenduidig vast te stellen, en is ook het verband met begrippen uit bijvoorbeeld andere onderwijssectoren of ketenprocessen inzichtelijk.

Meerwaarde

Door het harmoniseren en relateren van begrippen wordt het mogelijk om de informatiehuishouding efficiënter in te richten. Door meer eenvormigheid in de informatie-architectuur, is het eenvoudiger om voorzieningen te realiseren en te hergebruiken. Efficiëntere analyses en ontwerptrajecten leiden tot kostenbesparingen en een snellere time to market. Tegelijkertijd kan iedere sector de eigen terminologie blijven gebruiken.

Stand van zaken

Vanuit werkgroepverband is een eerste aanzet gemaakt met de vulling en toetsing van het kernmodel op basis van het uitwisselmodel van DUO voor het digitaal aanmeldformulier in het MBO. In dit uitwisselmodel komen al veel onderwerpen aan bod, zoals de onderwijsvolger, onderwijsdeelnames, instellingen, resultaten, etc. Met de resultaten van de werkgroep kan dus al een belangrijk deel van het kernmodel gevuld worden.

Er is vanuit SION in bovengenoemde werkgroep intensief samengewerkt met EduStandaard en DUO. Dat zijn partijen die essentieel zijn bij de (door)ontwikkeling van het kernmodel, maar ook de scholen, sectorraden en andere partijen zijn daarvoor nodig. Het kernmodel moet gebruikt gaan worden bij het uitwerken van nieuwe of aanpassen van bestaande gegevensuitwisselingen. Als dat niet plaatsvindt, blijft het kernmodel een concept. De methodiek voor de vulling en uitbreiding van het kernmodel wordt door EduStandaard geadopteerd.

In Kernmodel Onderwijsinformatie is een uitgebreide beschrijving te lezen van het concept Kernmodel onderwijsinformatie.

In Methode Kernmodel Onderwijsinformatie is een uitgebreide beschrijving te lezen van de methode Kernmodel onderwijsinformatie die het gebruik en de evolutie van het kernmodel ondersteunt.

Zie ook