Begrippenlijst ROSA

Uit ROSA Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Deze begrippenlijst bevat termen die specifiek zijn voor het onderwijs of de educatieve keten, of termen die een specifieke betekenis hebben in een bijv. de context van een standaard of voorziening in het onderwijs of educatieve keten. Deze lijst is ontstaan bij de inventarisatie van implementatiescenario’s in de educatieve contentketen in opdracht van Edu-K (2018). Tevens zijn 2 begrippenlijsten uit de afsprakensets Start schooljaar toegevoegd. Vervolgens is vanuit de stichting Beter Digitaal Leren (sBDL) een check geweest op deze begrippen. Bureau Edustandaard heeft deze begrippen in lijn gebracht met begrippen uit standaarden, zoals de OSO-standaard.

Vanaf oktober 2018 heeft de Architectuurraad deze lijst onder de hoede. Het is de bedoeling om deze lijst voortaan te gebruiken als startpunt bij het ontwikkelen van begrippen bij nieuwe afspraken, ketenprocessen en ketenarchitectuur. De lijst kan bijdragen aan het bevorderen van een gemeenschappelijke taal. Kennisnet verzorgt het technisch beheer namens de Architectuurraad.

Partijen uit de keten worden met klem opgeroepen om nieuwe begrippen of wijziging van begrippen te melden. Als u een begrip wil toevoegen of wijzigen, stuurt u dan een mail naar info@edustandaard.nl. We hierbij de volgende informatie nodig:

  • Begrip, eventueel synoniem van het begrip
  • Definitie, betekenis van het begrip
  • Bron, document en / of ketenpartijen waar het begrip gebruikt wordt

Begrippen hoeven niet persé definitief vastgesteld te zijn voor de betreffende ketenuitwisseling, het mag ook gaan om concept-begrippen. Wel is belangrijk dat er enige stabiliteit is en er een duidelijk aanspreekpunt is. Bureau Edustandaard voert het volgende proces uit na het aanmelden:

  • Analyse of het nieuwe begrip of de wijziging raakt aan bestaande begrippen
  • Indien nodig: raadplegen van ketenpartijen die vergelijkbare begrippen gebruiken. We gebruiken hiervoor de partijen of de keten die u opgegeven heeft. Op basis van deze raadpleging kan een inschatting worden gemaakt of de wijziging kan worden doorgevoerd
  • Het begrip wordt als [concept] gepubliceerd in de begrippenlijst
  • Voorleggen aan de Architectuurraad
  • Doorvoeren van de wijziging na bekrachtiging


Deze lijst is gereviewed door:

  • Marc Fleischeuers (juni 2018)
  • Stichting Beter Digitaal Leren (sBDL) (juni 2018)
  • Bureau Edustandaard + stichting Beter Digitaal Leren (sBDL)



A

Aanleverpunt
(Aanleverpunt van een dienst)
Virtuele locatie van een dienstaanbieder die een onderwijsinstelling heeft gekozen voor de levering van een of meer diensten. Een onderwijsinstelling kan meerdere dienstleveranciers voor een dienst, en daarmee ook meerdere aanleverpunten hebben. Zie ook: #Afleveradres van een aanleverpunt. Bron: Edukoppeling 2017-07-05, PvE Onderwijs service register UPI
Aansluiteisen
De systeemeisen waaraan het netwerk en de computers binnen de school moeten voldoen om gebruik te kunnen maken van het digitale lesmateriaal via de ELO/schoolportaal. Bron: Begrippenlijst sBDL UPI
Activatiecode
(Activeringscode)
Distributiemiddel van rechten (licentie digitaal leermateriaal) in de vorm van alfanumerieke reeks. De activatiecode wordt aan de gebruiker geleverd (fysiek/digitaal) en deze kan hiermee toegang krijgen tot het digitaal leermateriaal. Bron: ECK D&T 2.1, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Activeren
De activiteit waardoor rechten en plichten met betrekking tot een bestelde licentie overgaan in rechten en plichten rond het gebruik. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Afleveradres van een aanleverpunt
Een digitaal adres (url) waarop de dienst bereikbaar is. Een aanleverpunt kan over meerdere afleveradressen beschikken. Elk afleveradres is voorzien van een (per aanleverpunt) uniek kenmerk. Zie ook: #Aanleverpunt. Bron: PvE Onderwijs service register UPI
Ambulante begeleiding
Een vorm van hulpverlening die onder andere is bedoeld om leerlingen met een leerlinggebonden financiering binnen het primaire, voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs te steunen bij moeilijkheden binnen school. Ambulante begeleiding is alle hulpverlening die plaatsvindt buiten de muren van een instelling. Bron: OSO Gegevensset 2017.1 UPI
Asynchroon
Proceskoppeling zonder onmiddellijke reactie (maar mogelijk wel later). Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Attribute Release Policy
(ARP)
Een schriftelijk verzoek van een onderwijsinstelling aan Stichting Kennisnet ten behoeve van de dienst Entree Federatie om meer informatie van een gebruiker door te geven aan een aanbieder. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO UPI
Attributendienst
Een dienst die attributen levert op basis van de autorisatie van de partij die de gegevens ontvangt. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Attribuut
Een attribuut definieert een kenmerk van een identiteit. Voorbeelden van attributen zijn de Naam, Onderwijsinstelling, Opleiding, Rol of Groep. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Attribuutwaarde
De waarde (invulling) van een attribuut voor een specifieke identiteit. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Authenticatie
Het proces om de geclaimde identiteit van een gebruiker te controleren aan de hand van een authenticatiemiddel. Zie ook: #Identificatie, Identificeren. Bron: ECK D&T 2.1, Edu-K programma VO-start 2018/2019, Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Authenticatie Hub
Dienst die verzoeken voor gebruikersauthenticatie van dienstverleners routeert naar de authenticatiediensten van die gebruikers (dwz doorgeefluik van authenticatieverzoeken). Entree federatie en SURFConext zijn voorbeelden. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO UPI
Authenticatiedienst
Dienst die authenticatie van gebruikers aan de hand van een authenticatiemiddel uitvoert. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Authenticatiemiddel
Middel waarmee met (een bepaalde mate van) zekerheid de digitale identiteit van de gebruiker en/of besteller wordt vastgesteld. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Autorisatie
"Het proces om een recht toe te kennen aan een geauthentiseerde identiteit; het recht van een geauthentiseerde identiteit om gebruik te maken van bepaalde functionaliteit." Zie ook: #Identificatie. Bron: ECK D&T 2.1, Edu-K programma VO-start 2018/2019, Edukoppeling 2017-07-05, PvE Onderwijs service register UPI

B

Back-office
Ondersteunende systemen voor de frontoffice en bedrijfskritische systemen. De backoffice bestaat uit applicaties voor normale bedrijfsvoering van de organisatie zelf. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Begunstigde
De entiteit (gebruiker) die recht heeft op de tegoeden en/of licenties. Bron: ECK D&T 2.1, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Beheerder leermiddelenlijst
Deze rol is verantwoordelijk voor het beheer van een lijst met leermateriaal (boekenlijst) welke gebruikt kan worden bij een bestelling. Typisch is dit een opleidingscoordinator die op onderwijsinstellingsniveau de lijst samenstelt en een leerling/student of docent die een eigen (afgeleide) lijst opstelt om een bestelling te plaatsen. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Beheerrechten
Rechten om beheerhandelingen uit te voeren. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Bepalen
Proces waarin beschreven wordt welke aspecten relevant zijn als een onderwijsinstelling het te bestellen digitale leermateriaal gaat samenstellen voor de betreffende opleidingen. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Bericht
Een bericht is een informatiedrager waarmee gegevens worden overgedragen. Een bericht kan bestaan uit een header (logistiek) en een body (inhoud) en optioneel een of meerdere bijlagen. Zie ook: #Bericht body, Bericht header. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Bericht body
Het deel van het bericht met de functionele (domeinspecifieke) informatie. Zie ook: #Bericht. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Bericht header
Het deel van het bericht met de logistieke informatie (afzender, ontvanger, bericht identifier etc.), ook wel envelop genoemd. Zie ook: #Bericht. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Best effort-profiel
Profiel voor uitwisselingen zonder specifieke eisen op het gebied van betrouwbaarheid. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Bestellen
Proces waarbij een bestelling door de leerling/student, ouder of onderwijsinstelling bij een distributeur wordt geplaatst of door een distributeur bij een uitgever. Bron: Begrippenlijst sBDL , ECK D&T 2.1 UPI
Besteller
De organisatorische eenheid (een school, een deel van een school) die de bestelling doet. Voor de besteller worden de tegoeden van het digitale lesmateriaal klaargezet. De besteller heeft ook een nummer, het bestelnummer. Bron: Begrippenlijst sBDL UPI
Betalen
Proces waarin de financiele transactie plaatsvindt. Dit proces wordt onderkend door deze standaard, maar partijen kunnen dit naar eigen inzicht inrichten en bepalen welke varianten van betaling zij ondersteunen. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Beter Digitaal Leren
(BDL)
Stichting die het programma 'Directe Toegang Digitale Leermiddelen' heeft gestart. Inmiddels overgegaan in een samenwerkingsverband waarin distributiepartijen en licentiekantoren samenwerken om SSO toegang tot digitale leermiddelen te realiseren volgens de ECK standaard Distributie en Toegang. DTDL is als voorganger samen met het LiMBO programma in het MBO opgegaan in het ECK standaardisatie initiatief. Bron: Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Betrouwbaar
Voldoende betrouwbaarheid gevend. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Betrouwbaarheid
Mate van zekerheid waarmee een dienst wordt uitgevoerd. Wordt uitgedrukt in termen van beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid. Bron: Edukoppeling 2017-07-05, PvE Onderwijs service register UPI
Beveiliging
De maatregelen die nodig zijn om te voorkomen dat berichten door onbevoegden worden gewijzigd of onderschept. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Bevoegd gezag
Het bestuur van 1 of meerdere onderwijsinstellingen die juridische aansprakelijkheid bezit. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Bevraging
Een enkelvoudige vraag die door een serviceafnemer aan een serviceaanbieder wordt gesteld waar direct een antwoord op wordt verwacht. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Bijlage
Ongestructureerde informatie die in de vorm van een bestand kan worden meegestuurd met een inhoud van een bericht. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
BRIN
Basisregister Instellingen. 1.Register beheerd door DUO met daarin alle bekostigde en aangewezen onderwijsinstellingen en gelieerde vestigingen. 2. Identificatiecode van een instellingen zoals opgenomen in het register. Bron: Edu-K programma VO-start 2018/2019, Edukoppeling 2017-07-05 UPI
BRIN6
Identificatiecode voor een erkende vestiging voor PO en/of VO onderwijs in BRIN. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Bring Your Own Device
(BYOD)
Een concept waarbij de student apparatuur naar school meebrengt die niet wordt uitgeleverd door de school. Vaak wordt bij deze trend gerefereerd naar het meebrengen van mobiele apparatuur, zoals laptops, tablets en smartphones. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO UPI

C

Centrale Meldingen Registratie
(CMR)
Centraal registratie systeem voor het melden / afmelden van keten overstijgende problemen in de educatieve content keten. Wordt vooral gebruikt in het VO. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Centrale Registratie
(CR)
Centrale BDL registratie service met de volgende doelen: Vastleggen van de BDLSchoolID en PortalID om zo de uitleverkeuze van de school te kunnen registreren. Vastleggen van de Instellinggegevens zodat de Distributeur later de juiste Instelling(en) aan deze ELO kan koppelen. De inrichter van de ELO inzicht gegeven in het al dan niet op de juiste manier doorgeven van de voor de ECK keten benodigde attributen. Bron: Begrippenlijst sBDL , Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Certificeringsschema
Een Certificeringsschema beschrijft een gezamenlijk normenkader voor de toetsing van digitale dienstverleners in het onderwijs op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Cloudleverancier
Leverancier van software 'in de cloud'. Zie ook: #SaaS-leverancier. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Coordinator Directe Toegang
Centrale contactpersoon richting DTDL. De coordinator maakt namens de school afspraken over de toegang tot digitaal lesmateriaal voor de leerlingen van de school. Ook coordineert hij/zij de realisatie van deze keuze binnen de school. Daarnaast draagt hij/zij zorg voor de communicatie binnen de school naar docenten en leerlingen. Daarnaast wordt ook gevraagd ook om de gegevens van de ELO-beheerder/ ICT coordinator. Het is mogelijk dat een persoon beide rollen heeft. Bron: Begrippenset sBDL UPI
COR (Digikoppeling)
COR (Centrale OIN Raadpleegvoorziening) is een publiek raadpleegbaar elektronisch register in het Digikoppeling Portaal met OINs en SubOINs en daarmee verband houdende gegevens. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI

D

Dienst
Verzameling samenhangende (digitale) activiteiten en functionaliteiten die een dienstaanbieder beschikbaar stelt aan een opdrachtgever. Bron: Edukoppeling 2017-07-05, PvE Onderwijs service register UPI
Dienstaanbieder
Partij die (digitale) diensten levert. In de context van het onderwijs kan dit een externe, private of publieke partij zijn, maar het kan ook een onderwijsinstelling zijn. Bron: ECK D&T 2.1, Edukoppeling 2017-07-05, PvE Onderwijs service register UPI
Dienstafnemer
(Serviceafnemer)
Een afnemer die gebruik maakt van diensten, webservices of gegevens die worden ontvangen van andere organisaties. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Digikoppeling
"De Digikoppeling Koppelvlakstandaarden en de Digikoppeling Voorzieningen. Digikoppeling faciliteert gegevensuitwisselingen tussen overheidsorganisaties door standaardisatie van koppelvlakken (een overeengekomen set middelen en afspraken). Meer informatie https://www.logius.nl/ondersteuning/digikoppeling/#c8445" Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Digikoppeling Koppelvlakstandaarden
Set van, door het Forum Standaardisatie (http://www.forumstandaardisatie.nl) vastgestelde en op internationale open standaarden gebaseerde, standaarden voor gestructureerde en gecontroleerde elektronische gegevensuitwisseling met en binnen de overheid. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Digitaal lesmateriaal
Lesmateriaal dat als digitale dienst ontsloten kan worden (op basis van de in deze afspraak beschreven methode). Zie ook: #Europese Artikel Nummering . Bron: Begrippenset sBDL, ECK D&T 2.1, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Digitale identiteit
Een uniek gegeven aan de hand waarvan een natuurlijk persoon of rechtspersoon in een bepaald domein gekend wordt. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Directe bestelling
Een bestelling van een leermiddel door een begunstigde direct bij de uitgever. Bron: Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Directe toegang
(DT)
Het project en samenwerkingsverband waarbij leerlingen van scholen in het Voortgezet Onderwijs toegang krijgen tot het bestelde digitale lesmateriaal van de deelnemende uitgeverijen volgens de keuze voor toegang van de school. Bron: Begrippenset sBDL UPI
Distributeur
(Door)verkoper van leermiddelen, ingekocht bij uitgevers, aan onderwijsinstellingen, leerlingen, organisaties of particulieren. Bron: Begrippenlijst sBDL, Edu-K digitale leermiddelen MBO, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Distributeursportaal
Het portaal waar leerlingen van een school met een extern boekenfonds hun leermiddelen bestellen. Op dit portaal kan ook worden ingelogd op het digitale lesmateriaal, als de school hiervoor kiest. Bron: Begrippenset sBDL UPI
Docentenmateriaal
Content van uitgeverijen specifiek voor docenten bij het geven van lessen uit de methode. Bron: Begrippenset sBDL UPI
Domein
Afgebakend gebied waarop besturing plaatsvindt. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Downloadportaal
Portaal voor het downloaden van activeringscodes voor digitale leermiddelen. Bron: Begrippenset sBDL UPI

E

Educatieve ContentKeten
(ECK)
De Educatieve contentketen is een informatiestandaard die tot stand is gekomen op initiatief van onderwijsinstellingen, onderwijsorganisaties, (branche-) uitgevers, software- en dienstenleveranciers en Stichting Kennisnet. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Edu-iX
Samenwerking tussen distributiepartijen in het VO en MBO in de vorm van een stichting met drie domeinen. Distributie voor het verlenen van specificatiediensten, ELO / Portaal domein waarvoor het een linkjes- voorziening heeft gerealiseerd, LiKa voorziening waarin een Licentiekantoor voor ECK uitgevers wordt geboden. Bron: Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Edu-K
Edu-K is het publiek-private platform voor de educatieve keten. Sectorraden PO-Raad, VO-raad, MBO Raad, de brancheorganisaties GEU, KBb-E, VDOD, en Kennisnet werken samen aan een veilige en betrouwbare inzet van ict in het onderwijs. Bron: Begrippenset sBDL, Edu-K digitale leermiddelen MBO, OSO Gegevensset 2017.1 UPI
Edukoppeling
Standaard voor betrouwbare berichtuitwisseling voor het onderwijs, gebaseerd op Digikoppeling. Bestaat uit koppelvlakspecificatie en architectuur. Bron: PvE Onderwijs service register UPI
Edustandaard
Edustandaard is een platform waar alle partijen binnen het onderwijsveld bij elkaar komen om afspraken te maken. Deze afspraken gaan bijvoorbeeld over het vindbaar maken van digitaal leermateriaal door middel van vastgestelde begrippen, of over het overbrengen van leerlinggegevens van het ene systeem naar het andere. Zie ook http://www.edustandaard.nl Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Elektronisch LeerDossier
(ELD)
Project van 2004 tot 2008 rond de ontwikkeling van het elektronisch leerdossier. UPI
Elektronische Leeromgeving
(ELO)
Een elektronische leeromgeving (ELO) of leerplatform is een softwaresysteem dat is ontworpen om educatieve inhoud en organisatie van leerprocessen aan te bieden. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
ELO-beheerder
(ICT coordinator)
Extra contactpersoon binnen de school met specifieke kennis over de ELO en/of ICT van de school. Bron: Begrippenset sBDL UPI
ELO-leverancier
Leverancier van een ELO/schoolportaal die scholen technisch kan ondersteunen bij het implementeren van Directe Toegang. Zie ook: #ELO-schoolportaal. Bron: Begrippenlijst sBDL UPI
ELO-schoolportaal
De online omgeving van de school. Dit kan een Elektronische Leer Omgeving zijn, een leerling administratie systeem of een leerling informatiesysteem. Zie ook: #ELO-leverancier. Bron: Begrippenlijst sBDL UPI
End-to-end
Van het systeem van de ene eindorganisatie naar het systeem van de andere eindorganisatie. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Entiteit
Een natuurlijk persoon of partij. Voorbeelden van een entiteit zijn een leerling, een instelling, een uitgever. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Entree federatie
Entree Federatie is een toegangsdienst van Kennisnet, ontwikkeld voor scholen en aanbieders van educatief lesmateriaal. Bron: Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Envelop
De verpakking met de routering voor het bericht. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Europese Artikel Nummering
(EAN)
European Article Number: Unieke identificatie van een product, in de context van BDL de unieke identificatie van een digitaal leermiddel. Zie ook: #Digitaal lesmateriaal. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO UPI
Extern Leermiddelen Fonds
(Extern Boeken Fonds)
Soort dienstverlening waarbij de school de fijndistributie van de leermiddelpakketten voor individuele leerlingen heeft uitbesteed aan de distributie. Zie ook: #Intern Leermiddelen Fonds . Bron: Begrippenlijst sBDL, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI

F

Foutafhandeling
Wijze waarop geconstateerde fouten in een bericht door partijen worden verwerkt. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
FQDN
(Fully Qualified Domain Name)
Een Fully Qualified Domain Name (FQDN) volgens de definitie van PKIoverheid, is een in het Internet Domain Name System (DNS) geregistreerde volledige naam waarmee een server op het Internet uniek is te identificeren en te adresseren. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Front-office
Personen en systemen die vanuit de organisatie naar de buitenwereld gericht zijn. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI

G

Geactiveerde licentie
Een geactiveerde licentie is een individueel gebruiksrecht. Het geeft de gebruiker toegang tot het digitaal leermateriaal conform de geldende voorwaarden. Het activatieproces realiseert een start en einddatum van gebruik in de keten. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Gebruik
Afname van digitaal leermateriaal door een gebruiker. Bron: Begrippenlijst sBDL, ECK D&T 2.1 UPI
Gebruikersidentiteit
Identiteit van een gebruiker. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Gebruiksomgeving
Geheel van voorzieningen waar een gebruiker (mens of machine) over kan beschikken om toegang te krijgen tot informatie. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Gegevensbewerker
Organisatie die in opdracht van een verantwoordelijke gegevens verwerkt: verzamelt, opslaat, berekeningen uitvoert, verstrekt en dergelijke. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Grote berichten
Standaard voor uitwisseling van grote bestanden, gebaseerd op uitwisseling van metagegevens via een Edukoppeling koppelvlak. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI

H

Handelsregisternummer
(HRN)
Uniek identificatie nummer voor bedrijven (Handelsregisternummer), uitgegeven door de KvK en opgenomen in het Nieuwe Handelsregister. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI

I

Identificatie
Identificatie is het kenbaar maken van de identiteit van een subject (een persoon/gebruiker of een proces/systeem). Zie ook: #Authenticatie, Autorisatie. Bron: Edu-K programma VO-start 2018/2019, Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Identificeren
1. Proces waarmee gebruikers op basis van een identiteitsverklaring gekoppeld worden aan een digitale identiteit met betrouwbare kenmerken. 2. Gebruik van de digitale identiteit door de gebruiker. Zie ook: #Authenticatie. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Identiteit
De eenheid waarmee een entiteit wordt geassocieerd in de digitale keten. Iedere identiteit heeft een unieke identifier binnen een bepaald domein, zoals een leerlingnummer in een schooladmnistratie. Bron: ECK D&T 2.1, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Identiteitsverklaring
Een gestandaardiseerde verklaring waarmee de handelende persoon geidentificeerd kan worden. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Identity Provider
(IdP)
De service die identiteiten uitgeeft en authenticatie uitvoert. Zie ook: #Serviceaanbieder. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Integriteit
Mate waarin de inhoud van een bericht bestand is tegen wijzigingen. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Interactiepatroon
(Message exchange patterns)
Vormen van berichtuitwisseling tussen twee partijen. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Intermediair
Een partij in de keten die berichten doorstuurt naar de volgende schakel in de keten. Deze kan transparant of niet-transparant zijn. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Intern Leermiddelen Fonds
(ILF)
Soort dienstverlening waarbij de school leermiddelen in bulk bestelt bij de distributeur maar de fijndistributie van leermiddelpakketten voor individuele leerlingen zelf uitvoert. Zie ook: #Extern Leermiddelen Fonds. Bron: Begrippenset sBDL, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Internationaal Standaard Boek Nummer
(ISBN)
Het ISBN is een unieke identificatiecode die aan vrijwel iedere boekuitgave wordt toegekend, met als doel de transacties in de bedrijfskolom te vergemakkelijken en eenduidig te maken. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO UPI

K

Kennisnet
Stichting Kennisnet is dienstverlener op het gebied van ICT en onderwijs. De stichting werd in 2001 opgericht door onderwijsorganisaties uit het primair en voortgezet onderwijs en uit het middelbaar beroepsonderwijs. Deze organisaties hadden behoefte aan onafhankelijke expertise en dienstverlening op het gebied van ICT-gebruik in het onderwijs. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Kernmodel Onderwijsinformatie
(KOI)
Het Kernmodel Onderwijsinformatie (KOI) (http://www.wikixl.nl/wiki/rosa/index.php/Kernmodel_Onderwijs informatie ) biedt inzicht in hoe belangrijke objecten in het onderwijsdomein samenhangen. Het geeft een gemeenschappelijk beeld dat herkenbaar is voor alle partijen, een 'ankerplaat' die als een soort Esperanto kan dienen wanneer vanuit verschillende sectoren of verschillende processen wordt samengewerkt. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Keten
De partijen die binnen de Educatieve Content Keten (ECK) samenwerken ter ondersteuning van de processen bepalen, bestellen, betalen, toegang en gebruik van digitaal leermateriaal. Ketenpartijen zijn hiermee van elkaar afhankelijk en maken keten brede afspraken met elkaar. Deze standaard kan als voorbeeld hiervan worden gezien. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Keyring
Een principe om identificerende sleutelgegevens van dezelfde identiteit in verschillende systemen aan elkaar te relateren. Bron: Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Koppelvlak
De externe interface van een dienst. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI

L

Leerling Administratie Systeem
(LAS)
Leerlingadministratiesysteem (LAS) is het kernsysteem in de school voor basisadministratie, zorgregistratie en leerlingendossiers. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO, Edu-K programma VO-start 2018/2019, OSO Gegevensset 2017.1 UPI
Leermateriaal
(Leermiddel)
Materiaal dat naar vorm en inhoud is gericht op informatieoverdracht in onderwijsleersituaties. Ook toetsen worden tot leermateriaal gerekend. In de praktijk gaat het veelal om materiaal waarvan het gebruik binnen het onderwijsaanbod door het bevoegd gezag specifiek voor het desbetreffende leerjaar is voorgeschreven. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Leermiddelenlijst
Een gepersonaliseerde lijst van al het relevante leermateriaal voor een individuele leerling/student, gebaseerd op de leermaterialen die een individuele leerling/student de komende periode zal gaan afnemen. De leermiddelenlijst kan naast open (en gratis) materiaal ook andere onderwijs gerelateerde kosten bevatten die voor rekening van de leerling/student komen. Daarmee geeft de leermiddelenlijst inzicht in de kosten voor een bepaalde periode. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Leerweg Ondersteund Onderwijs
(LWOO)
Het lwoo is er voor vmbo-leerlingen die extra hulp nodig hebben bij het behalen van hun diploma. Een deel van de scholen voor voorbereidend beroepsonderwijs (vmbo) geven deze vorm van onderwijs. Bron: OSO Gegevensset 2017.1 UPI
Leveren
"Proces waarbij een besteld leermiddel ter beschikking wordt gesteld aan de besteller/gebruiker. Er zijn verschillende methoden van leveren; deze worden ook deels bepaald door de karakteristieken van het leermateriaal. Zo betreft het leveren van fysiek materiaal het versturen naar het opgegeven afleveradres en kan voor digitaal leermateriaal een activatiecode van een bestelde licentie aan een besteller of een gebruiker digitaal of fysiek worden geleverd." Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Licentie
Individueel gebruiksrecht van een digitaal leermiddel. Het is een verkoopeenheid en kan betrekking hebben op 1 of meer digitale leermiddelen. Bron: Begrippenlijst sBDL, ECK D&T 2.1, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Licentie Kantoor
(LiKa)
Voorziening van een uitgeverij of distributeur voor het verstrekken en registreren van licenties op basis van de ECK 2.1.1 standaard. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO UPI
Logistieke dienstverlener
Een organisatie die faciliteert bij de verzending en ontvangst van berichten. Deze stuurt de berichten onverwerkt door naar de Gegevensbewerker en wordt typisch als een transparante intermediair gezien. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI

M

Mandatering
Relatie tussen dienst en dienstaanbieder, gelegd door de dienstafnemer, opdat de dienstaanbieder voor deze dienst namens de dienstafnemer kan optreden. Bron: PvE Onderwijs service register UPI

N

Nederlandse Overheid Referentie Architectuur
(NORA)
Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA) (http://www.noraonline.nl/wiki/NORA_online) bevat principes, beschrijvingen, modellen en standaarden voor het ontwerp en de inrichting van de elektronische overheid. Bron: Edukoppeling 2017-07-05, OSO Gegevensset 2017.1 UPI
Nummervoorziening
Dienst verantwoordelijk voor de uitgifte van identiteiten voor leerlingen/studenten en docenten. Bron: ECK D&T 2.1 UPI

O

Onderwijsinstelling
Een Onderwijsinstelling is een Onderwijsorganisatie die door een Bevoegd gezag is ingesteld voor het verzorgen van onderwijs. (zie ook KOI - https://www.edustandaard.nl/standaard_begrippen/begrippenset-kernmodel-onderwijs-informatie-koi/begrippenset-kernmodel-onderwijs-informatie-koi/) Bron: ECK D&T 2.1, Edu-K programma VO-start 2018/2019, Edukoppeling 2017-07-05, PvE Onderwijs service register UPI
Onderwijskundig rapport
(OKR)
Onderwijskundig rapport is het document over het kind dat basisscholen wettelijk verplicht zijn om bij de overgang naar een vervolginstelling (PO- of VO-school) op te stellen. In dat rapport worden de persoonsgegevens, schoolvorderingen, werkhouding en leermogelijkheden van het kind beschreven. Bron: OSO Gegevensset 2017.1 UPI
Onderwijsorganisatie
De organisatie werkzaam in het onderwijs. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Onderwijsvolger
(Cursist, Deelnemer, Leerling, Lerende, Student)
Een Onderwijsvolger is een Mens die een opleiding volgt, heeft gevolgd of gaat volgen of opgaat of is opgegaan voor een toets. (Bron: KOI) Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Onweerlegbaarheid
Mate waarin met zekerheid kan worden vastgesteld dat een ontvanger een bericht daadwerkelijk heeft ontvangen. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Organisatie Identificerend Nummer
(OIN)
Organisatie Identificerend Nummer (voorheen overheidsidentificatienummer) (https://www.logius.nl/ondersteuning/overheidsidentificatienummer-oin/) is een kenmerk om een organisatie uniek te kunnen identificeren. Er is een OIN-nummersystematiek met regels voor samenstelling van OINs en SubOINs, onderdeel van de Digikoppeling Koppelvlakstandaard. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Out-of-band
Het sturen van aanvullende informatie naar systemen buiten de normale procesgang ('out-of-band'). De standaard voor Grote Berichten kan hiervoor worden gebruikt. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Overstapdossier
Het dossier met relevante administratieve, studie- en ondersteuningsgegevens van een leerling dat wordt overgedragen bij de overstap van de huidige onderwijsinstelling (school) naar de nieuwe. Bron: OSO Gegevensset 2017.1 UPI
Overstapservice Onderwijs
(OSO)
Overstapservice Onderwijs (OSO) is een landelijke voorziening voor scholen die de veilige digitale overdracht van studie- en begeleidingsgegevens vanuit de leerlingadministratie van de ene school naar de andere school faciliteert. Bron: OSO Gegevensset 2017.1 UPI

P

Pakket
Softwaresysteem dat een dienst levert. Bron: PvE Onderwijs service register UPI
Partij
(Publieke) organisatie die diensten aanbiedt aan andere organisaties of afneemt van andere organisaties in de onderwijsketen. Bron: PvE Onderwijs service register UPI
Passend Onderwijs
(PaO)
Het uitgangspunt van Passend onderwijs is de verantwoordelijkheid van schoolbesturen om voor elke leerling een passend onderwijsaanbod te realiseren.Daarvoor werken reguliere en speciale scholen samen in regionale samenwerkingsverbanden. Als een school niet kan voorzien in de behoeften van het kind, dan wordt in overleg met de ouders uitgezocht welke school binnen het samenwerkingsverband dat wel kan. Bron: OSO Gegevensset 2017.1 UPI
Persoonsgegeven
(Persoonsgegevens)
Verzameling gegevens betreffende een geidentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon. [bron: Wbp] Bron: ECK D&T 2.1 UPI
PKIoverheidscertificaat
Een digitaal certificaat van PKIoverheid (Public Key Infrastructure voor de overheid) waarborgt de betrouwbaarheid van informatie-uitwisseling via websites of andere gegevensuitwisseling. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Point-to-point
De directe uitwisseling tussen twee endpoints, op basis van een protocol en zonder andere schakels. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Point-to-point beveiliging
Beveiliging van de transportlaag door middel van tweezijdig Transport Layer Security (TLS). Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Pre-matching
Proces waarbij, voordat de leerling het digitale leermiddel gaat gebruiken, de leerling als begunstigde wordt gekoppeld aan de leerling als gebruiker van de ELO. Bron: Begrippenset sBDL UPI
Profiel
Gedefinieerde verzameling kenmerken voor een digitale identiteit in de vorm van attributen. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Protocol
Een set van regels en afspraken voor de representatie van data, signalering, authenticatie en foutdetectie, nodig voor het verzenden van informatie tussen systemen. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Public Key Infrastructure
(PKI)
Public Key Infrastructure is een samenstel van hardware, software, architectuur, organisatie, regels en procedures om digitale certificaten te creeren, distribueren, gebruiken, op te slaan of in te trekken. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI

R

Referentie Onderwijs Sector Architectuur
(ROSA)
Referentie Onderwijs Sector Architectuur (ROSA) (http://www.wikixl.nl/wiki/rosa/index.php/Hoofdpagina) van de e-overheid biedt een samenhangende architectuur voor het onderwijsdomein, bedoeld voor de ondersteuning van de primaire en uitvoeringsprocessen. De Referentie Onderwijssector Architectuur is de verbijzondering van de NORA voor de sector onderwijs. Bron: Edukoppeling 2017-07-05, OSO Gegevensset 2017.1 UPI
Registratie Instellingen en Opleidingen
(RIO)
Het informatiemodel RIO (Registratie Instellingen en Opleidingen) geeft inzicht in de objecten met hun eigenschappen en relaties in het onderwijsdomein m.b.t. de onderwerpen instellingen, onderwijs en aanbod en moet de basis zijn voor de vervulling van informatiebehoeftes vanuit allerlei processen. Als uitgangspunt bij de modellering is de werkelijkheid vanuit onderwijskundig perspectief gebruikt. Bron: Edukoppeling 2017-07-05, OSO Gegevensset 2017.1 UPI

S

SaaS-leverancier
Partij die een SaaS dienst levert. Zie ook: #Cloudleverancier. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
School
Een onderwijsorganisatie die het verzorgen van lessen tot haar kerntaken heeft en is opgebouwd uit een bevoegd gezag en 1 of meerdere onderwijsinstellingen (zie ook KOI https://www.edustandaard.nl/standaard_begrippen/begrippenset-kernmodel-onderwijs-informatie-koi/begrippenset-kernmodel-onderwijs-informatie-koi/)

Bron: Begrippenlijst sBDL, ECK D&T 2.1, Edu-K digitale leermiddelen MBO UPI
Service
Functionaliteit voor de uitwisseling van berichten in het kader van een dienst. Bron: PvE Onderwijs service register UPI
Serviceaanbieder
De partij die een service beschikbaar stelt aan serviceafnemers. Zie ook: #Identity Provider. Bron: Edukoppeling 2017-07-05, PvE Onderwijs service register UPI
Serviceafnemer
De partij die een service van een serviceaanbieder afneemt. Bron: Edukoppeling 2017-07-05, PvE Onderwijs service register UPI
Servicebus
Generieke applicatie die berichtuitwisseling tussen systemen ondersteunt. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Serviceregister
Dit register is een catalogus van informatiediensten. Afnemers kunnen zich orienteren op beschikbare services. Het serviceregister helpt bij het formaliseren van de noodzakelijke overeenkomsten bij gebruik. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Servicetegoed
Tegoed dat door de uitgever gekoppeld wordt aan een gebruiker wanneer autorisatie mislukt of wanneer er onvoldoende tegoed is. Dit om de gebruiker toch toegang te verlenen tot het digitaal leermiddel en zo het leerproces niet te benadelen. Door controle of de instelling waar de leerling zich op bevind dit EAN wel heeft, wordt hier eventueel nog een beperking aan gesteld. Bron: Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Specificatie
Proces waarbij reservering wordt toegekend aan een specifieke begunstigde. Bron: Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI

T

Tegoed
De hoeveelheid licenties voor digitale leermiddelen die zijn gereserveerd voor een leerling of instelling maar nog niet zijn geactiveerd. Bron: Begrippenlijst sBDL, Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Toegang
Het Proces dat beschrijft hoe een gebruiker toegelaten kan worden tot het educatieve digitale product en in staat wordt gesteld gebruik te maken van digitaal leermateriaal. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Toegangsadres
Het Internetadres waar toegang tot het leermiddel verkregen kan worden. Bron: ECK D&T 2.1 UPI
Transparante intermediair
Intermediair die berichten doorstuurt zonder de berichten zelf te verwerken en zonder wijzigingen aan te brengen aan de berichten. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI

U

Uitgever
Producent van (digitale) leermiddelen en verlener van het gebruiksrecht daarop. Bron: Begrippenlijst sBDL, Edu-K programma VO-start 2018/2019, MBO afsprakenset 1.0 UPI
Uitgeverij
"Deze rol is verantwoordelijk voor het creeren en aanbieden van leermateriaal. Digitaal leermateriaal wordt aangeboden via een gebruiksomgeving. De data die een gebruiker bij het gebruik creëert wordt aan de gebruiker ter beschikking gesteld. De rol van de uitgever is relevant bij toegang en gebruik. De uitgever voert deze processen conform deze standaard uit." Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO UPI
Uitwisseling Leerling gegevens en Resultaten
(UWLR)
Een standaard om toetsresultaten die zijn behaald of verzameld in de educatieve applicatie geautomatiseerd beschikbaar te stellen in een andere applicatie, bijvoorbeeld een leerlingadministratiesysteem. Bron: Edu-K digitale leermiddelen MBO UPI
Uniform Resource Identifier
(URI)
Unieke adres om een specifieke resource (zoals webpagina, bericht endpoint, download bestand) te benaderen. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI

V

Versleuteling
Werkwijze om een bericht zodanig te transformeren dat de oorspronkelijke inhoud alleen met een specifieke sleutel en/of bewerking kan worden teruggekregen. Versleuteling van berichten draagt bij aan de vertrouwelijkheid en integriteit van het berichtverkeer. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
Vertrouwelijkheid
Mate waarin de inhoud van een bericht alleen voor de bedoelde ontvanger beschikbaar is. Bron: Edukoppeling 2017-07-05 UPI
VoorSeizoenOrder
(Reservering, VSO)
Een reservering voor leermiddelen, vroeg in het seizoen, door de distributeur bij de uitgever. De reservering is nog niet klant (instelling) specifiek. Bron: Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI
Voucher
Een formulier met een activeringscode. Bron: Edu-K programma VO-start 2018/2019 UPI