Architectuurscan RIO

Uit ROSA Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Deze pagina toont een samenvatting van de ROSA Architectuurscan van het onderwerp RIO Informatiemodel. Met de ROSA Architectuurscan worden op systematische wijze alle architectuuraspecten van een bij Edustandaard ingebracht onderwerp in kaart gebracht en worden knelpunten en kansen gesignaleerd. Niet alleen kan de indiener er zijn voordeel mee doen, ook kan ROSA ermee worden verrijkt. En tot slot stelt het andere ketenpartijen in staat om kennis te nemen van architectuurwijzigingen en het belang hiervan voor de eigen organisatie of achterban te bepalen (transparantie in de keten, informatiepositie).

De architectuurscan is uitgevoerd op 22 september 2016. Zie voor meer informatie, waaronder de adviezen die naar aanleiding van de scan door de Architectuurraad zijn uitgebracht, het adviesdeel en het bevindingendeel.

ROSA onderdeelBevindingen uit project: RIO InformatiemodelRelatie met ROSA (blauw: ROSA, geel: RIO Informatiemodel)
Werkingsgebied

Onderwijsdomein - De begrippen gelden voor instellingen in alle onderwijssectoren, voor het Ministerie van OCW (in het bijzonder DUO en de Inspectie) en ook voor private partijen zoals uitgeverijen, hoewel de processen die nu in beeld zijn vooral uitwisseling tussen instellingen en overheid betreffen.

Fullyconformant.pngFully conformant - Het werkingsgebied van RIO komt overeen met het meest veelomvattende werkingsgebied ‘Onderwijsdomein’ dat ROSA kent. RIO richt zich niet op werkingsgebieden buiten het onderwijsdomein.

Toepassingsgebied

Het gaat om begrippen die toegepast kunnen worden in alle domeinen waar identificatie van instellingen en opleidingen een rol speelt.

Onbepaald.pngOnbepaald - Vereist een inhoudelijke analyse en mapping met bestaande standaarden als HODEX, UWLR enz.

In principe dient elke standaard waar identificatie van instellingen aan de orde is, bekeken te worden. Hetzelfde geldt in feite voor voorzieningen die gebruik maken van een bepaalde indeling van instellingen.

Het RIO informatiemodel is het eerste model waarover op dit niveau afspraken worden gemaakt; andere modellen richten zich op specifieke sectoren of toepassingsgebieden.

Bovensectorale samenwerking

Er wordt niet expliciet gerefereerd aan principes en ontwerpkaders voor Bovensectorale samenwerking uit ROSA.

Inspelen op beleidswijzigingen gebeurt nu bijvoorbeeld m.b.t. Samenwerkingsscholen: RIO wordt hierin expliciet meegenomen. Hierbij worden personen die vanuit OCW met wetgeving bezig zijn gekoppeld aan leden van de RIO-projectgroep die met het begrippenkader bezig zijn.

Compliant.pngCompliant - Uit gesprekken met direct betrokkenen blijkt dat het basisprincipe Eenmalige registratie meervoudig gebruik binnen dit thema een basaal uitgangspunt is van het programma Doorontwikkelen BRON en daarmee van het RIO-project.

Het ROSA-doel Inspelen op beleidswijzigingen, en de wijze waarop het RIO-Informatiemodel daaraan bij zou kunnen dragen, wordt in de aangeleverde documentatie niet expliciet benoemd. Toch lijkt dit, gegeven de aard van het uiteindelijke register en het verband met processen met een wettelijke grondslag, binnen het thema Bovensectorale samenwerking het belangrijkste aspect

IBP

Voor de informatie die aan de hand van het RIO-Informatiemodel zal worden vastgelegd is het uitgangspunt dat dit 'open' data is of zou kunnen zijn. Dit betekent dat er geen persoonsgegevens in het model worden vastgelegd. Het impliceert ook dat principes en ontwerpkaders op het gebied van vertrouwelijkheid en privacybescherming niet op het model van toepassing zijn.

Er is een discussie gaande in een werkgroep die vanuit de Inspectie is gestart omdat die ook namen van contactpersonen wil hebben. Als het model hiermee uitgebreid wordt dan krijg je wel met vertrouwelijkheid en privacybescherming te maken.

De RIO-projectgroep is overigens van mening dat dit eigenlijk niet in het model thuishoort, maar de discussie loopt. De verwachting is dat hooguit afdelingen een communicatiecontext krijgen.

Vanuit de instellingen is het wenselijk dat contactgegevens losgekoppeld worden van individuen

Irrelevant.pngIrrelevant - Het huidige model omvat geen persoonsgegevens, waardoor de aspecten Vertrouwelijkheid en Privacybescherming niet aan de orde zijn. Integriteit en beschikbaarheid spelen geen rol op het niveau van het model, maar worden belangrijk wanneer overgegaan wordt tot realisatie van een voorziening en 'vulling' van de gegevenssets.

Mocht de scope van het model verbreed worden tot persoonsgegevens dan zal IBP wel relevant worden, en zal dat tevens impact hebben op bijvoorbeeld publicatie als (linked) open data

IAA

RIO kan een basis vormen voor identificatie van onderwijsinstellingen. Het thema IAA houdt zich vooralsnog bezig met identificatie van personen c.q. onderwijsvolgers.

Irrelevant.pngIrrelevant - De scope van het thema IAA (onderwijsvolgers) en RIO (instellingen en onderwijsaanbod) kent geen overlap

Gegevensuitwisseling in de keten

Het ingebrachte betreft een informatiemodel waarvan de eerste implementaties nog moeten gaan plaatsvinden. Die implementaties zullen waarschijnlijk ook nog leiden tot wijzigingen in het model.

"Niettemin achten OCW en de Projectgroep RIO het van belang dat de ontwikkeling en het beheer van het model in nauwe samenhang geschiedt met de brede onderwijssemantiek (waaronder het Kernmodel Onderwijsinformatie, KOI), zich daaraan conformeert dan wel leidt tot voorstellen voor aanvullingen/aanpassingen in die onderwijssemantiek. De registratie moet dit proces borgen."

Inhoudelijke scope van het model is: scholen c.q. onderwijsinstellingen in relatie tot wat ze aanbieden en waar ze dat aanbieden. Het WIE (onderwijsaanbieder), WAT/HOE (aangeboden opleiding), WAAR (onderwijslocatie) gekoppeld aan het formele WAT (formele opleidingsaanbod) en het daarbij horende HOE (opleidingsprogrammakader).

Onderwijssemantiek en het KOI vallen het meest onder het ROSA-thema Gegevensuitwisseling in de keten. Om deze reden is dit thema een van de belangrijkste voor deze architectuurscan.

Consistent.pngConsistent - Daar waar RIO en KOI tot elkaar te herleiden zijn, is die herleiding eenduidig. De indruk bestaat echter dat nog niet alle RIO-begrippen tot het KOI herleid zijn. Omgekeerd zijn in april 2015 vanuit KOI v1.1 begrippen genoemd die naar het RIO-informatiemodel verplaatst dienden te worden. Dit is ook niet volledig gebeurd. Of alle ten tijde van KOI v1.1 voorgestelde relaties (tussen RIO en KOI) ook zijn doorgekomen is niet bepaald.

Het model bevat gegevenstypen waarvan de inhoud (de gegevens zelf) eigendom zijn van enerzijds DUO en anderzijds onderwijsinstellingen. Er loopt nu een POC "RIO publiceren als Linked Open Data (LOD)". De lopende POC bestrijkt alleen de gegevens van DUO, en hun ontsluiting.

In de POC-groep is ter sprake geweest dat onderwijsinstellingen geheel eigen doelstellingen kunnen hebben voor het beschikbaar stellen van hun (deel van hun RIO) data als LOD, dit op basis van door hen vastgestelde informatiebehoeften van de partijen waar zij mee te maken hebben, in hun context. DUO is daar slechts een van.

Voorbeelden: andere onderwijsinstellingen, inspectie, leveranciers, uitgevers enz. Deze doelstellingen worden niet in de huidige POC bestreken, maar zullen onderdeel zijn van een volgende, bredere PoC, dat zich zal richten op het verbinden van de juridische en onderwijs werkelijkheid.

Ketenprocessen

De ambitie is dat RIO uiteindelijk werkt voor alle ketenprocessen in het onderwijs. De volgende processen zijn reeds getoetst:

Toezicht
Definiëren van objecten van toezicht en objecten van onderzoek in termen van wie/waar/wat
Erkenning/Bekostiging
De processen vinden reeds plaats en blijven bestaan, de registratie van het resultaat zal worden aangepast op het nieuwe informatiemodel OA
  • Onderwijslicenties
  • Examenlicenties
  • Bekostigingslicenties
  • Bekostigingseenheden relateren aan onderwijsinstelling, onderwijslocatie(s) en opleidingen
Processen rondom informatievoorziening en -producten
rekening houden met de mogelijkheden van meer en verbeterde gegevens bij beleidsinformatie.
BPV-keten
  • Bereikbaarheidsgegevens van stagecoördinatoren bij instellingen (t.b.v. leerbedrijven)
  • Arbeidsmarktonderzoek/ doelmatigheid
  • Afsluiten van SLA's voor gegevenslevering.
Horizontale verantwoording
MBO Transparant
Processen bij gemeenten
Handhaving leerplicht
De processen Handhaving veiligheid (brandveiligheid, etc.) bij gemeenten en Verstrekken leermiddelen (digitale en fysieke levering) bij uitgeverijen zijn verkend

Fullyconformant.pngFully conformant - De ambitie is dat RIO werkt voor alle ketenprocessen in het onderwijs.

Zeggenschappen en gegevenssoorten

In een sessie met de RIO-implementatiegroep bleek dat het lastig was om de zeggenschappen zoals ROSA die beschrijft te verbinden aan het RIO-informatiemodel. De nu in de wiki beschikbare beschrijvingen/definities van de zeggenschappen werden daarbij niet als eenduidig ervaren.

Een andere vraag die rees is: wie bepaalt de (invulling van) zeggenschappen?

Nonconformant.pngNon-conformant - Er zijn door RIO-implementatiegroep wel zeggenschappen toegekend, maar die lijken af te wijken van de ROSA-zeggenschappen. Nadere informatie ontbreekt.

Bouwstenen en voorzieningen

Het informatiemodel komt voort uit ervaren beperkingen bij het toepassen van informatie uit het huidige BRIN in andere dan bekostiging-gerelateerde ketenprocessen.

Het project spreekt bewust over een 'registratie' en niet een 'register' als het gaat over de implementatie van het model. Er is namelijk nog geen uitspraak gedaan over de vorm die zo’n registratie zou moeten hebben: een centraal register of een verzameling decentrale (onderling verbonden) registratievoorzieningen behoren beide tot de mogelijkheden.

Onbepaald.pngOnbepaald - De relatie tussen BRIN en de nieuwe RIO-registratie is nog niet beschreven. De verwachte impact op bestaande processen is daarmee ook nog niet bepaald.

Want er zijn nu al allerlei partijen (ook partijen die voorzieningen beheren, zoals Basispoort) die BRIN gebruiken als basis voor hun eigen processen of dienstverlening. Wanneer BRIN vervangen wordt door RIO is het de vraag wat die partijen moeten doen.

Basispoort werd al genoemd, maar allerlei Leerlingadministratiesystemen gebruiken ook BRIN als basis voor hun indeling, en ze moeten ook communiceren op basis van BRIN.

Deze pagina is vastgesteld door Architectuurraad, op 13 oktober 2016.