COrporatie Referentie-Architectuur

Welkom op de CORAWIKI.

CORAwiki is de publicatieomgeving van de COrporatie Referentie Architectuur. In deze wiki wordt versie 4.0 gepubliceerd. Voorgaande versies van CORA zijn hier te downloaden. Wil je inhoudelijk reageren op deze versie van CORA, maak dan gebruik van de Discussiepagina's.


Landingspagina CORAwiki.JPG


Inleiding CORA

Het doel van CORA is alle (kleinere, middelgrote en grote) woningcorporaties in Nederland te helpen hun bedrijfsvoering en informatievoorziening te verbeteren aan de hand van algemeen aanvaarde principes en het beschikbaar stellen van passende methodieken en referentiemodellen. Tevens worden implementatieaanwijzingen gegeven voor de toepassing van CORA. Door met elkaar CORA op te stellen en toe te passen, leren woningcorporaties van elkaar.

'Bedoelen we hetzelfde? Dat denk ik wel'


CORA streeft eenduidigheid na. Immers door eenduidigheid kunnen woningcorporaties onderling, maar ook met bijvoorbeeld Autoriteit Wonen en andere stakeholders beter gebruik maken van elkaars oplossingen. Door de methodieken (zie CORA 3) en modellen te belichten vanuit een aantal focusgebieden wordt een nog breder instrumentarium aangereikt om CORA daadwerkelijk toe te passen en zo verbeteringen tot stand te brengen in de bedrijfsvoering en de informatievoorziening van woningcorporaties.

Het bestuur van elke individuele woningcorporatie bepaalt echter zelf hoe betreffende woningcorporatie CORA gebruikt of wil gaan gebruiken en welke middelen het beschikbaar stelt.

CORA is bedoeld voor een brede doelgroep van generalisten tot en met specialisten, namelijk bestuurders, directeuren en managers van woningcorporaties, vakspecialisten, toezichthouders, en voor de niet minder belangrijke in de branche werkzame adviseurs en leveranciers van IT-oplossingen.


CORA in het kort

CORA bestrijkt de inrichting van de bedrijfsvoering en informatievoorziening van woningcorporaties. In onderstaande figuur is het beschikbare instrumentarium van CORA geprojecteerd in het Amsterdams Model voor Informatiemanagement (AIM), beter bekend als het negenvlaksmodel van Rik Maes et al[1]. Dit is een breed geaccepteerd model om de relatie te leggen tussen organisatie, informatie/communicatie en de IT. Op dit model zijn de focusgebieden van CORA geprojecteerd.


Figuur 1: Positionering CORA focusgebieden op 9 vlaksmodel


Het instrumentarium dat CORA aanbiedt, heeft een bepaalde samenhang. De belangrijkste componenten van de CORA zijn een aantal referentiemodellen die zijn uitgewerkt in het CORA kennismodel.


Onderstaande figuur geeft de samenhang van het CORA 4.0 kennismodel met de kernactiviteiten van woningcorporaties weer. Klik waar mogelijk op het betreffende onderwerp in de figuur als je meer toelichting op dat onderwerp wenst.

RollenProducten en dienstenCORA procesmodelCORA informatiemodelStructuur CORA

Figuur 2: Samenhang tussen kernactiviteiten van woningcorporaties


Nieuw in CORA 4.0

Ten opzichte van CORA 3 zijn verschillende elementtypen herzien of toegevoegd. De belangrijkste wijzigingen betreffen:


Sommige onderdelen (bedrijfsservices, werkprocessen en bedrijfsfuncties) zijn nog indicatief van aard, maar ver genoeg uitgewerkt om een goed beeld te vormen hoe CORA 4.0 toegepast kan worden.

Het modelleren in Archimate vraagt extra aandacht. Naast de juistheid van modelleren, kan door te variëren met de opmaak van een figuur zonder inhoudelijke wijzigingen eenzelfde model (on)herkenbaar gemaakt worden. Dit kunnen we illustreren aan de hand van het gegevensmodel vastgoed.


De relatie afnemer, product, dienst, bedrijfsproces

Het fundament van CORA 4 wordt gevormd door het CORA kennismodel. In onderstaande figuur is op basis van het kennismodel het voorbeeld uitgewerkt voor het leveren van de dienst 'Exclusief gebruiksrecht huureenheid' dat geleverd wordt aan huurders van een verhuurde eenheid waarvoor de woningcorporatie het bedrijfsproces verhuren eenheden heeft ingericht.

Figuur 3: Samenhang afnemer, product, dienst en bedrijfsproces



Hoever is CORA 4 uitgewerkt?

Alle elementen uit eerdere CORA versies worden waar nodig herzien op basis van de samenhang in het CORA kennismodel. Dat is nodig omdat in eerdere versies nog geen onderscheid werd gemaakt tussen producten en diensten en nog geen rekening werd gehouden met bedrijfsfuncties. In CORA 4 wordt dit nadrukkelijk wel gedaan. Op basis van de product- en dienstenportfolio van de woningcorporatie is dan zuiver te bepalen welke bedrijfsprocessen de woningcorporatie nodig heeft. Een niveau dieper komen de werkprocessen aan bod waarvoor bedrijfsfuncties verantwoordelijk zijn. Die zijn nodig voor het realiseren van bedrijfsservices die geleverd worden door uitvoerende rollen.

Omdat de wiki het mogelijk heeft gemaakt CORA 4 uit te brengen terwijl nog maar een gedeelte is uitgewerkt, kun je hier lezen hoever CORA 4 is uitgewerkt:

  • Afnemende rollen interne klant en externe klant zijn volledig in kaart gebracht. Overige afnemende rollen zijn in kaart gebracht
  • Producten zijn volledig in kaart gebracht en de primaire producten zijn beschreven
  • Diensten zijn volledig in kaart gebracht en de primaire diensten zijn beschreven
  • Bedrijfsservices zijn indicatief verkend
  • Bedrijfsprocessen zijn volledig in kaart gebracht en de primaire bedrijfsprocessen zijn beschreven
  • Werkprocessen zijn indicatief verkend en beschreven
  • Bedrijfsfuncties zijn indicatief verkend
  • Gegevensdomeinen Vastgoed, Relaties, Overeenkomst, Onderhoud en Project zijn in kaart gebracht en in CORA 3 beschreven
  • Prestatie-indicatoren (zijnde procesindicatoren) van bedrijfsprocessen verhuren eenheden en verkopen eenheden zijn in CORA 3 beschreven


Met behulp van deze link Totaaloverzicht De relatie afnemer, product, dienst, bedrijfsproces kun je een overzicht downloaden van de uitgewerkte relaties tussen afnemer, product, dienst en bedrijfsproces.


Sturen op veranderingen met CORA

Net als elke architectuur helpt CORA de sturing van veranderingen door structuur aan te brengen en samenhang te laten zien tussen de verschillende inrichtingselementen (architectuurdomeinen) van een organisatie. CORA doet dit voor woningcorporaties en specifiek gericht op de inrichting van dienstverlening, processen, informatievoorziening en IT. Het is aan de woningcorporatiebestuurders om te bepalen of en hoe dit instrumentarium moet worden gebruikt binnen hun woningcorporatie.

CORA helpt structuur aan te brengen in het te voeren beleid, de bedrijfsinrichting en de hieruit resulterende veranderingstrajecten:

  • Bestuurders kunnen CORA gebruiken om opgestelde plannen voor veranderingen te toetsen aan de principes en modellen van CORA;


Voor specifieke sturingsvraagstukken biedt CORA referentiekaders en methodieken die hierbij ingezet kunnen worden:


Wanneer de plannen eenmaal gedefinieerd zijn, worden veranderingstrajecten meestal vormgegeven door het uitvoeren van een of meer projecten. Bij deze projecten kan CORA worden gebruikt om:

  • Uitgangspunten en randvoorwaarden op te stellen en de voorgestelde inrichting te definiëren bij aanvang van een project;
  • Projectresultaten hierop te toetsen tijdens de uitvoering van een project (bijvoorbeeld door toetsing van mijlpaalproducten als een plan van aanpak, een procesontwerp of inrichtingsblauwdruk voor IT).


Naast projectmatig doorgevoerde veranderingen worden er tussentijds ook aanpassingen gedaan aan de bestaande inrichting van de bedrijfsvoering en de informatievoorziening. Ook hier kan CORA behulpzaam zijn bij de beoordeling van een beoogde aanpassing (wijzigingsverzoeken) en het toetsen van tussenresultaten tijdens het doorvoeren van de aanpassingen.

De besturing van planmatige veranderingstrajecten kan bijvoorbeeld worden weergegeven door de Deming-circle (Plan-Do-Check-Act). CORA is vooral ondersteunend tijdens de Planfase (het definiëren van beoogde resultaten, de veranderingsprojecten en aanpassingen aan de bestaande inrichting) en de Checkfase (waarin getoetst wordt of de plannen ook daadwerkelijk binnen de uitgangspunten gerealiseerd worden).

Over de wijze van het besturen van veranderingen geeft CORA richting, geredeneerd vanuit de ‘ontwerpbenadering’ (een planmatige, ‘blauwe’ aanpak). Uiteraard is het mogelijk CORA te gebruiken in combinatie met andere, meer op de ‘ontwikkelbenadering’ gebaseerde managementmethodieken voor veranderingstrajecten.


Richtinggevend

Een referentiearchitectuur is neutraal, dat wil zeggen niet ‘gekleurd’ door de strategie van een specifieke woningcorporatie. De CORA-methodieken en de referentiemodellen (over producten, diensten, processen, bedrijfsfuncties, zaaktypen, gegevens) moeten worden geënt op de specifieke situatie van een woningcorporatie. CORA is onafhankelijk van technologie en schrijft dus geen technische modellen voor. Wel kan het zijn dat geschetste praktijkvoorbeelden technologiespecifiek zijn beschreven. Ze dienen echter de neutrale boodschap van CORA te illustreren. Iedere organisatie houdt zo de vrijheid haar eigen technologische keuzes te maken, maar met CORA zijn die keuzes nadrukkelijk verbonden aan de principes en referentiemodellen gebasseerd op het CORA kennismodel.

Onderstaand is de positie van CORA (links) aangegeven ten opzichte van een woningcorporatiespecifieke invulling (rechts).


Figuur 4: Positionering CORA versus bedrijfseigen corporatiearchitectuur


Wil je inhoudelijk reageren op deze versie van CORA, maak dan gebruik van de Discussiepagina's.


Logo CORA.jpg

CORA is een product van CorpoNet en is onderdeel van de NORA familie


  1. Informatie Management en Beleid Toon Abcouwer, Herman Gels, Jan Truyens 2006 Sdu Uitgevers bv, Den Haag Isbn 90 12 11795 X; NUR 980