COrporatie Referentie-Architectuur

Welkom op de CORAWIK', de publicatieomgeving van de COrporatie Referentie Architectuur.


In deze wiki wordt CORA versie 4.0 gepubliceerd.
Landingspagina CORAwiki.JPG


Meer uitleg over deze wiki en hoe je die kunt gebruiken, is hier vinden. Aanvullingen en wijzigen in de gepubliceerde versie van deze wiki zijn te vinden in de releasenotes. Voorgaande versies van CORA zijn via Corponet te downloaden. Wil je inhoudelijk reageren, maak dan gebruik van de knop denk mee waar die bij betreffend onderwerp is te vinden[1] of stuur een mail naar info@corponet.nl.


Inleiding CORA

Het doel van CORA is alle (kleinere, middelgrote en grote) woningcorporaties in Nederland te helpen hun bedrijfsvoering en informatievoorziening te verbeteren aan de hand van algemeen aanvaarde principes en het beschikbaar stellen van passende methodieken en referentiemodellen. Tevens worden implementatieaanwijzingen gegeven voor de toepassing van CORA. Door met elkaar CORA op te stellen en toe te passen, leren woningcorporaties van elkaar.

'Bedoelen we hetzelfde? Dat denk ik wel'


CORA streeft eenduidigheid na. Immers door eenduidigheid kunnen woningcorporaties onderling, maar ook met bijvoorbeeld Autoriteit Wonen en andere stakeholders beter gebruik maken van elkaars oplossingen. Door de methodieken (zie CORA 3) en modellen te belichten vanuit een aantal thema's wordt een nog breder instrumentarium aangereikt om CORA daadwerkelijk toe te passen en zo verbeteringen tot stand te brengen in de bedrijfsvoering en de informatievoorziening van woningcorporaties.

Het bestuur van elke individuele woningcorporatie bepaalt echter zelf hoe betreffende woningcorporatie CORA gebruikt of wil gaan gebruiken en welke middelen het beschikbaar stelt.

CORA is bedoeld voor een brede doelgroep van generalisten tot en met specialisten, namelijk bestuurders, directeuren en managers van woningcorporaties, vakspecialisten, toezichthouders, en voor de niet minder belangrijke in de branche werkzame adviseurs en leveranciers van IT-oplossingen.


CORA in het kort

CORA bestrijkt de inrichting van de bedrijfsvoering en informatievoorziening van woningcorporaties. Het instrumentarium dat CORA aanbiedt, bestaat uit referentiemodellen die onderling met elkaar samenhangen en enkele relevante thema's. Sommige modellen zoals processen en bedrijfsfuncties kennen ook nog een hiërarchische opbouw..

Nieuw in CORA 4.0 is dat deze samenhang inclusief hiërarchie van CORA elementen is uitgewerkt in het CORA kennismodel.

Figuur 1 geeft op simpele wijze weer hoe het instrumentarium van CORA is verbonden met de kernactiviteiten van woningcorporaties, aan de hand van het voorbeeld verhuren van een eenheid:

Figuur 1: Samenhang tussen kernactiviteiten van woningcorporaties[2]


Door het CORA kennismodel toe te passen beginnen we met de afnemende rol 'klant'. Dat wordt in dit geval de 'huurder', maar daar moet nog wel een proces voor uitgevoerd worden. De woningcorporatie levert het product 'verhuurde eenheid', doch blijft wel eigenaar van de 'eenheid' met alle rechten en plichten die daar uit voortkomen.

Essentieel is dat samen met het product de dienst 'exclusief gebruiksrecht huureenheid' wordt geleverd. Dit wordt gedocumenteerd in de huurovereenkomst waarin de rechten en plichten van huurder en verhuurder onderling worden vastgesteld inclusief de de netto huurprijs exclusief service- en/of stookkosten. Het bepalen en afrekenen van service- en stookkosten is een andere dienst - behorend bij het product verhuurde eenheid - die doorgaans wel gelijktijdig wordt aangegaan. Dit wordt middels een bijlage aan de huurovereenkomst geregeld en wordt verder met het bedrijfsproces 'verrekenen service-/stookkosten' behandeld.

Om de dienst exclusief gebruiksrecht huureenheid te kunnen leveren heeft de woningcorporatie het bedrijfsproces 'verhuren eenheden' met daarbinnen het werkproces 'verhuren eenheid'. Het werkproces levert namelijk de bedrijfsservice Getekende huurovereenkomst dat uitgevoerd wordt door de bedrijfsfunctie 'contracteren'.

Het bedrijfsproces 'Verhuren eenheden' hangt dan weer samen met de hoofdbedrijfsfunctie Vastgoedverhuur.

Er is hier al sprake van 3 hiërarchieën van CORA elementen, die onderling weer met elkaar samenhangen:

  • het bedrijfsproces 'Verhuren eenheden' met onderliggend werkproces 'Verhuren eenheid';
  • de dienst 'Exclusief gebruiksrecht huureenheid' met onderliggende bedrijfsservice 'Getekende huurovereenkomst';
  • de hoofdbedrijfsfunctie 'Vastgoedverhuur' en de onderliggende bedrijfsfunctie 'Contracteren'.


Onderstaande figuur inzicht geeft inzicht hoe de belangrijkste CORA elementen uit dit voorbeeld in verband kunnen worden gebracht (het werkproces en de daaruit voortkomende bedrijfsservice zijn hierin niet opgenomen):


Figuur 2: Samenhang afnemer, product, dienst, bedrijfsproces en (hoofd)bedrijfsfunctie


Er is ook een relatie te leggen met bedrijfsobjecten. Immers, het is van belang te weten wat voor type eenheid het betreft waarvoor de huurder maandelijks de netto huur betaald. In het CORA bedrijfsobjectenmodel Vastgoed is dit te vinden:


Figuur 3: Samenhang afnemer, product en bedrijfsobject


Met dit voorbeeld is een stukje uitwerking van CORA getoond. Als je het kennismodel erbij neemt, dan zie je dat er nog veel meer informatie is te verwachten. We hebben met het CORA kennismodel het kader gezet, maar de invulling vergt tijd en inspanningen van velen in de sector samen met het CORA kernteam en Corponet. Deze wiki is groeiende evenals CORA als referentiearchitectuur voor de sector.


CORA instrumentarium in een bredere context

De modellen en thema's van CORA kunnen we ook projecteren op het Amsterdams Model voor Informatiemanagement (AIM), beter bekend als het negenvlaksmodel van Rik Maes et al[3]. Dit is een breed geaccepteerd model om de relatie te leggen tussen organisatie, informatie/communicatie en de IT.

Figuur 4: Positionering CORA thema's op 9 vlaksmodel


Hieruit valt af te leiden in welke dimensie betreffend model of thema is te positioneren.


Sturen op veranderingen met CORA

Net als elke architectuur helpt CORA de sturing van veranderingen door structuur aan te brengen en samenhang te laten zien tussen de verschillende inrichtingselementen (architectuurdomeinen) van een organisatie. CORA doet dit voor woningcorporaties en specifiek gericht op de inrichting van dienstverlening, processen, informatievoorziening en IT. Het is aan de woningcorporatiebestuurders om te bepalen of en hoe dit instrumentarium moet worden gebruikt binnen hun woningcorporatie.

CORA helpt structuur aan te brengen in het te voeren beleid, de bedrijfsinrichting en de hieruit resulterende veranderingstrajecten:

  • Bestuurders kunnen CORA gebruiken om opgestelde plannen voor veranderingen te toetsen aan de principes en modellen van CORA;


Voor specifieke sturingsvraagstukken biedt CORA referentiekaders en methodieken die hierbij ingezet kunnen worden:


Wanneer de plannen eenmaal gedefinieerd zijn, worden veranderingstrajecten meestal vormgegeven door het uitvoeren van een of meer projecten. Bij deze projecten kan CORA worden gebruikt om:

  • Uitgangspunten en randvoorwaarden op te stellen en de voorgestelde inrichting te definiëren bij aanvang van een project;
  • Projectresultaten hierop te toetsen tijdens de uitvoering van een project (bijvoorbeeld door toetsing van mijlpaal-producten als een plan van aanpak, een procesontwerp of inrichtingsblauwdruk voor IT).


Naast projectmatig doorgevoerde veranderingen worden er tussentijds ook aanpassingen gedaan aan de bestaande inrichting van de bedrijfsvoering en de informatievoorziening. Ook hier kan CORA behulpzaam zijn bij de beoordeling van een beoogde aanpassing (wijzigingsverzoeken) en het toetsen van tussenresultaten tijdens het doorvoeren van de aanpassingen.

De besturing van planmatige veranderingstrajecten kan bijvoorbeeld worden weergegeven door de Deming-circle (Plan-Do-Check-Act). CORA is vooral ondersteunend tijdens de Planfase (het definiëren van beoogde resultaten, de veranderingsprojecten en aanpassingen aan de bestaande inrichting) en de Checkfase (waarin getoetst wordt of de plannen ook daadwerkelijk binnen de uitgangspunten gerealiseerd worden).

Over de wijze van het besturen van veranderingen geeft CORA richting, geredeneerd vanuit de ‘ontwerpbenadering’ (een planmatige, ‘blauwe’ aanpak). Uiteraard is het mogelijk CORA te gebruiken in combinatie met andere, meer op de ‘ontwikkelbenadering’ gebaseerde managementmethodieken voor veranderingstrajecten.


Richtinggevend

Een referentiearchitectuur is neutraal, dat wil zeggen niet ‘gekleurd’ door de strategie van een specifieke woningcorporatie. De CORA-methodieken en de referentiemodellen (over producten, diensten, processen, bedrijfsfuncties, zaaktypen, gegevens) moeten worden geënt op de specifieke situatie van een woningcorporatie. CORA is onafhankelijk van technologie en schrijft dus geen technische modellen voor. Wel kan het zijn dat geschetste praktijkvoorbeelden technologiespecifiek zijn beschreven. Ze dienen echter de neutrale boodschap van CORA te illustreren. Iedere organisatie houdt zo de vrijheid haar eigen technologische keuzes te maken, maar met CORA zijn die keuzes nadrukkelijk verbonden aan de principes en referentiemodellen gebaseerd op het CORA kennismodel.

Figuur 5: Positionering CORA versus bedrijfseigen corporatiearchitectuur


In bovenstaande figuur is de positie van CORA (links) aangegeven ten opzichte van een woningcorporatiespecifieke invulling (rechts). Het is goed mogelijk dat actuele thema's van woningcorporaties (nog) niet voorkomen in CORA. Omgekeerd kan dat ook het geval zijn. Cora is een referentiekader dat ook als zodanig gebruikt moet worden. Het instrumentarium is breed bediscussieerd in de sector en kan rekenen op breed draagvlak en daarmee de corporatie helpen op onderdelen te versnellen. Omgekeerd kan CORA de kennis en ervaring van corporaties goed gebruiken om verder te groeien en nog meer betekenis te krijgen voor de collega woningcorporaties.


Logo CORA.jpg

CORA is een product van CorpoNet en is onderdeel van de NORA familie


  1. De oorspronkelijke discussiepagina's zijn hierdoor komen te vervallen.
  2. Klik hier voor de vorige versie van figuur 1 zonder bedrijfsfuncties
  3. Informatie Management en Beleid Toon Abcouwer, Herman Gels, Jan Truyens 2006 Sdu Uitgevers bv, Den Haag Isbn 90 12 11795 X; NUR 980