De discussie op deze pagina is gearchiveerd. Dit betekent dat de functionaliteit op deze pagina niet werkt. Voor de huidige discussiemogelijkheden, ga terug naar de vorige pagina.

Aan deze wiki wordt momenteel gewerkt. Het kan zijn dat tijdens deze werkzaamheden links niet werken of dat sommige views niet of onvolledig getoond worden.

Cocreatie GEMMA Architectuurprincipes/Archief-2015-01

Als u wil mee discussiëren, gebruik dan deze pagina. Kijk op de pagina uitleg forumfunctionaliteit, om te zien hoe de forumfunctionaliteit werkt. De discussie gaat over het onderwerp dat start bij de pagina:

Nieuw onderwerp starten

Inhoud

OnderwerpAntwoordenLaatste wijziging
Ontwikkelingen en uitgangspunten130 jun 2015 08:51
Opmerkingen en vragen over de Ontwikkelingen en uitgangspunten130 jun 2015 08:48
Gemiste ontwikkelingen1030 jun 2015 08:45
Onze gemeente gaat op een vertrouwelijke manier met gegevens om (Principe 9)430 jun 2015 08:44
Serviceoriëntatie hoort er bij...430 jun 2015 08:43
Onze gemeente stelt openbare gegevens als open data beschikbaar (Principe 6)330 jun 2015 08:40
Soorten architectuurprincipes230 jun 2015 08:38
Onze gemeente denkt vanuit de positie van de klant (Principe 1)330 jun 2015 08:37
Onze gemeente kiest weloverwogen welke taken zij zelf uitvoert (Principe 3) 330 jun 2015 08:35
Onze gemeente hergebruikt gegevens (Principe 7)230 jun 2015 08:34
Samen uitvoeren tenzij..... (Onze gemeente kiest weloverwogen welke taken zij zelf uitvoert, principe 3)330 jun 2015 08:32
Suggesties voor andere principes830 jun 2015 08:30
Verzamelde reacties Architectuurwerkgroep gemeente Den Haag op architectuurprincipes130 jun 2015 08:27
Beheer van de architectuurprincipes11 jun 2015 11:15
Prioritering binnen de principes229 mei 2015 16:55
Innoverende functie GEMMA 2229 mei 2015 16:54
Onze gemeente biedt informatie tijd- plaats- en apparaatonafhankelijk aan (Principe 8)429 mei 2015 16:54
Onze gemeente gebruikt generieke processen en systemen (Principe 2)425 mei 2015 20:49
Onze gemeente biedt de klant een goede informatiepositie (Principe 4)61 mei 2015 10:27
Onze gemeente digitaliseert haar diensten en processen (Principe 5)021 apr 2015 15:26
Eerste pagina
Eerste pagina
Vorige pagina
Vorige pagina
Volgende pagina
Volgende pagina
Laatste pagina
Laatste pagina

Onder 'Breder gebruik van gegevens binnen de overheid' staat, aan het eind van de alinea: 'Anderzijds worden ook publieke gegevens (bijv. van burgers) gebruikt in de gemeentelijke informatievoorziening.' De term 'publieke gegevens' in relatie tot burgers leidt bij mij tot verwarring. We gebruiken zeker gegevens van burgers in onze gemeentelijke informatievoorziening, maar die zijn in het algemeen niet publiek. Worden hier gegevens bedoeld die de burger zelf (bijvoorbeeld via sociale media) actief openbaar maakt? Of gaat het hier om verzamelde gegevens van burgers (bijv. via tracering van mobieltjes) die de burger onbewust levert?

Onder 'Toenemende aandacht voor informatiebeveiliging en privacy' staat, aan het eind van de alinea: 'Een beeld van de gevoeligheid van gegevens is nodig om te bepalen of deze de organisatie mag verlaten.' In het licht van breder gebruik, ketensamenwerking etc. is dit een wat merkwaardige zin. Tekstvoorstel: 'Een beeld van de gevoeligheid van gegevens is nodig om te bepalen hoe we met deze gegevens moeten en mogen omgaan in de organisatie en in de samenwerking met ketenpartners en andere organisaties.'

Hans Jansen (gem. Arnhem) (overleg)22 apr 2015 16:29

Opmerkingen en vragen over de Ontwikkelingen en uitgangspunten

Verzamelde reacties vanuit Architectuurwerkgroep gemeente Den Haag:

  1. Wat is de periode waarin wordt vooruitgekeken wat betreft ontwikkelingen?
  2. Gemiste ontwikkelingen: wetgevingstrajecten: decentralisaties, omgevingswet, Europese en landelijke privacy/gegevensbeschermingswetgeving, herziening Wob. Landelijke trajecten zoals e-Overheid, Generieke digitale infrastructuur.
  3. Wat is de relatie/afhankelijkheid/expliciete verschil tussen ‘Toenemende samenwerking’ (ketensamenwerking) en ‘Regievoering’.
  4. Valt onder ‘Regievoering’ en het uitbesteden van taken ook bedrijfsvoeringstaken: zoals de cloud-bewegingen.
  5. Gemist wordt de gemeente als informatieleverancier (soort makelaarsfunctie) – dit mede ihkv de participatie samenleving
  6. 'Burger steeds meer centraal’ of ‘klant steeds meer centraal’? Om ook ‘de ondernemer’ hieronder te laten vallen?
  7. ‘Breder gebruik van gegevens binnen de overheid’: er wordt meer en meer gegevens ook buiten de overheid uitgewisseld, bv. in het sociaal domein met partnerorganisaties. Maar ook ontsluiting van open data sets aan een ieder die daar behoefte aan heeft.
  8. Sociale media: deze ontwikkeling kan mogelijk onder ‘Burger steeds meer centraal’ vallen.
  9. Consumerization: de laatste zin lijkt aan te geven dat deze ontwikkeling voornamelijk betrekking heeft op de (gemeente)medewerkers, maar ook burgers/ondernemers verwachten dat de gemeentelijke dienstverlening op elk apparaat beschikbaar is.
  10. Als nieuw uitgangspunt: Digitale agenda 2020 van VNG.

Bedankt voor de uitgebreide feedback. We hebben een belangrijk deel van de gesuggereerde ontwikkelingen expliciet toegevoegd en ook het onderscheid toegevoegd tussen algemene ontwikkelingen en IT-ontwikkelingen.
1. Het gaat over ontwikkelingen die nu een directe impact hebben. Dat is relatief dichtbij.
2. De ontwikkelingen zijn nu op een wat hoger abstractieniveau benoemd, wat het lastig maakt om deze in dezelfde lijst te zetten. e-Overheid en GDI kun je als onderdeel van de meer algemene ontwikkeling digitalisering kunnen zien.
3. Regievoering gaat vooral over het uitbesteden van diensten, samenwerking is wat algemener bedoeld. Samenwerking leidt soms ook tot het uitbesteden van specifieke taken naar samenwerkingspartners en daarmee tot regievoering.
4. Cloud kun je ook zien in het kader van regievoering. Dat zou explicieter kunnen worden gemaakt.
5. Als losse ontwikkeling zie ik dat niet zo, wel zou je dit kunnen benoemen in de ontwikkeling over netwerk/participatiesamenleving.
6. Als ontwikkeling zie ik dat niet zo.
7. Kun je inderdaad breder zien.
8. Is een mogelijkheid. Het is even zoeken naar hoe we ontwikkelingen clusteren. Een andere suggestie was om PEST als clustering te gebruiken en dan is er een losse lijst van Technologie-ontwikkelingen.
9. Dat aspect valt onder de ontwikkeling "tijd- en plaatsonafhankelijk werken".
10. Dat is een goede suggestie.

Danny Greefhorst (KING) (overleg)29 mei 2015 15:24
 

Ontwikkelingen en uitgangspunten die gemist werden:

  • Programma van de Nationaal Commissaris Digitale Overheid Bas Eenhoorn
  • Ontwikkelingen op Europees niveau zoals de EU Privacy verordening, Digitale Agenda 2020 Europese Commissie etc.
  • Cloud Computing
  • Vergrijzing van de samenleving
  • Bezuinigingen
  • Werken in netwerkorganisaties of shared services centres. Waar liggen verantwoordelijkheden? Wie is eigenaar van gegevens? Mandaat en werken in samenwerkingsverbanden zou terug moeten komen in een principe.
Cocreatiesessie 2 april 20157 apr 2015 14:37

Bij de ontwikkelingen in het kader van de samenwerking en regievoering zou bij netwerkorganisaties ook nog wat meer expliciete aandacht mogen voor het aansluiten op de architecturen van deze organisaties. Denk hierbij aan de aansluiting op de RUD's (RUDI), Veiligheidsregio's (VERA), GGD's (PURA), Provincies (PETRA) etc. De samenwerking wordt steeds belangrijker en daarmee ook de informatieuitwisseling tussen de verschillende sectoren.

Hierbij is ook gelijk de behoefte om een meer uniforme aanpak voor de referentiearchitecturen van de sectorale dochters van de NORA. Vanwege de diverse ketenrelaties is het noodzakelijk ook op dat niveau met elkaar te werken met dezelfde ontwerprichtlijnen en opbouwen van de architectuur.

Ewdevries (overleg)10 apr 2015 15:24

T.a.v. samenwerking en regievoering wil ik graag aanvullen op basis van Nora - Ketensamenwerking (http://www.noraonline.nl/images/noraonline/e/e2/NORA_dossier_ketenbesturing.pdf) en de verwijzing daarbinnen naar de publicaties van Jan Grijpink.

T.a.v. de noodzaak, zie je dat gemeenten meer moeten gaan samenwerken met partners (met private partijen, andere overheidspartijen, landelijk en regionaal). Denk bv aan Zorg en Veiligheidshuizen, samenwerking in wijkteams. Gemeenten moeten ook meer de regie gaan voeren en initiatieven uit de samenleving en markt ondersteunen. ICT kan dit ondersteunen/faciliteren echter vanuit proces-view is dit lastig te benoemen, maar de noodzaak lijkt me evident.

PS. GEMMA-architectuur heeft wel items als "Verbinden", "Verbinden op landelijk niveau".

HvHees (overleg)4 mei 2015 11:20

We verwijzen reeds naar het NORA dossier ketensturing en benoemen samenwerking expliciet. Wat voor specifieke tekstuele suggestie heb je?

Danny Greefhorst (KING) (overleg)29 mei 2015 16:39
 
 

Mis verder nog wat meer technologische ontwikkelingen naast Cloud Computing. Ook ontwikkelingen als Internet-of-Things, Big Data, gebruik van Social Media en in het algemeen de digitalisering van mens (gedrag) komen slechts zeer beperkt aan de orde.

Zou wat meer onderscheid maken naar bijvoorbeeld externe ontwikkelingen op basis van DEPEST: Demografische ontwikkelingen, Economische Ontwikkelingen, Politieke ontwikkelingen & wettelijke verplichtingen, Ecologische ontwikkelingen, Sociaal/Maatschappelijke ontwikkelingen en Technische ontwikkelingen

Ewdevries (overleg)10 apr 2015 15:58
 

Nog meer gemiste ontwikkelingen:

  • Interne processen
  • Toenemende samenwerking met bedrijfsleven en andere overheidsinstanties (provincies, universiteiten)
  • Processen worden slim geïnnoveerd met behulp van ICT (goedkoper, beter/minder bezwaren, klantvriendelijker (7x24), sneller
  • GEO en andere visualisaties
  • Service georiënteerde architectuur

Cocreatiesessie 16 april 2015

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 14:29

Aansluitend op het laatst genoemde punt (Service georiënteerde architectuur) heb ik eerder aangegeven dat daar wat mij betreft het grootste gemis zit (http://www.gemmaonline.nl/index.php/Cocreatie_GEMMA_Architectuurprincipes#Serviceori.C3.ABntatie_hoort_er_bij..._103). Waar de voorlopers al bezig zijn met vervolgontwikkelingen zoals microservices en gebruik van containers vind ik dat we in gemeenteland veelal blijven hangen in beter proberen te doen wat we al tig jaren doen. Zal het nog eens als antwoord op mijn eigen post proberen te formuleren ;)

Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)29 apr 2015 12:27
 

Een ontwikkeling die je in de wereld ziet is dat organisaties kiezen voor andere manieren van organiseren en nieuwe IT-voorzieningen ontwikkelen, uitrollen en beheren. Geen projecten met specialisten, OTAP-straten en apart IT-servicemangement maar functionele teams met alle benodigde specialisten, continue uitrol en via devops ontwikkeling en beheer samenvoegen ('you build you run'). Ook wanneer je als gemeente geen software ontwikkelt maar inkoopt zijn veel van die principes voor een deel toepasbaar wat leidt tot hele andere manier van organiseren en met IT omgaan.

Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)29 apr 2015 12:32

Wat hierbij wel een complicerende factor is, is dat gemeenten steeds meer werken in (complexe) ketens. Om deze principes toe te kunnen passen is het nodig dat de onderdelen van de ketens tot op zekere hoogte van elkaar geïsoleerd zijn. Daar waar de ketens geraakt worden bij de aanpassing van informatiesystemen of processen is toch enige mate van IT-servicemanagement en keten testcoördinatie nodig.

Arnoud Quanjer (KING) (overleg)1 mei 2015 10:49
 

Gemist uitgangspunt zijn de EU regels inzake interoperabiliteit en werken in andere lidstaten. Zie de EU nota ‘Strategie voor een digitaal eengemaakte markt voor Europa’ http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-8672-2015-INIT/nl/pdf.

Cocreatiesessie 18 mei 2015

21 mei 2015 13:52
 

We hebben een aantal van deze ontwikkelingen toegevoegd aan het document. Vergrijzing kunnen we niet goed vertalen naar informatievoorziening en hebben we daarom niet opgenomen.

Danny Greefhorst (KING) (overleg)30 jun 2015 08:45
 

Wat houdt het in om ‘eigenaar’ te zijn?

Cocreatiesessie 2 april 20157 apr 2015 14:45
  • Mis nog rol van de IBD in verhaal
  • Privacy explicieter benoemen en onderscheid maken tussen intern (medewerker) en extern (burger)
  • Extra implicatie: cruciaal voor veilige omgang met gegevens is digitale vaardigheden en gedrag
  • Niet zeker of dit bij dit principe hoort, maar een extra implicatie kan zijn: Hoe ga je om met verschillende vormen van informatievoorziening (on premises, saas, cloud) Deze vormen vragen meer aandacht op bijv. exit strategie en SLA. Deze aandachtspunten in de gaten houden/opnemen in programma’s va eisen
  • Bij toekennen van eigenaren: maak onderscheid tussen de eigenaar van de functionele verzameling (hoofd burgerzaken) van de GBA en object/subject (de persoon)
  • Implementatie BIG mist
  • "Gegevens worden alleen hergebruikt als dit mogelijk is gegeven de doelbinding van het feit waarvoor deze verzameld zijn, tenzij er een wettelijke verplichting is." Dit is tegenstrijdig met het uitgangspunt van eenmalige uitvraag. En welke gegevens worden hier bedoeld (NAW, telefoonnummers, email?) en in welke gevallen wel/niet en waarom?
  • Toevoegen: Gebruiker moet invloed krijgen op het (her)gebruik en/of doorgeven van informatie
  • Er moet een geheimhoudingsverklaring door derde partijen ondertekend worden in het kader van veilig gebruik van gegevens.
  • Toevoegen: factoren cultuur, houding en gedrag

Cocreatiesessie 16 april 2015

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 15:53
 
Bewerkt door auteur
Laatste bewerking: 19 mei 2015 21:46

Eigenaarschap is iets waar allerlei juridische aspecten aan zitten en wellicht daarom niet het juiste woord. Het gaat erom dat duidelijke taken en verantwoordelijkheden worden benoemd. In het Engels wordt in het kader van "data governance" met name gesproken over "stewardship" (en dus niet over "ownership").

Danny Greefhorst (KING) (overleg)19 mei 2015 21:46

De vraag waarom informatiebeveiliging/IBD weinig zichtbaar is, kwam ook afgelopen cocreatie bijeenkomst in Den Haag ter sprake. De implicaties (onder meerdere principes) bevatten wel relaties met informatiebeveiliging. Daarnaast is de IBD standaard betrokken bij GEMMA.

Cocreatiesessie 18 mei 2015

21 mei 2015 13:18

We hebben in het principe over vertrouwelijkheid de IBD en de BIG expliciet benoemd in de implicaties.

Danny Greefhorst (KING) (overleg)30 jun 2015 08:44
 
 
 

Over wat er nu wel en niet in principes moet staan kun je lang en breed discussiëren. Bij dit principe vind ik echter dat er meerdere goede redenen zijn om het op te nemen: "Onze gemeenten kiest voor serviceoriëntatie als ontwerp- en realisatiestijl". Waarom?

  1. Het is in mijn ogen de belangrijkste principiële keuze van moeder NORA en mag dus niet ontbreken in een dochter-architectuur.
  2. Zowel bij TOGAF en Archimate, die als architectuurstandaarden zijn benoemd, is serviceoriëntatie de basis waarop allerlei zaken zijn doorontwikkeld.
  3. In GEMMA 1 stond als thema 7 "een groeipad naar serviceoriëntatie". Volgens mij is het de hoogste tijd dat gemeenten een aantal stappen op dat groeipad gaan zetten en niet blijven hangen bij, ooit bedoeld als tussenstappen zoals 'zaakgericht werken' en de (voor een belangrijk deel) daarop ingerichte midoffice componenten zoals die nu standaard zijn.
  4. Last but not least: het is wereldwijd geaccepteerd als een goede(/beste) manier om samenwerking en integratie (binnen alle lagen) optimaal te kunnen realiseren (de BIAN referentiearchitectuur voor banken is een mooi voorbeeld). Per slot van rekening moeten niet alleen afnemers van een referentiearchitectuur zoveel mogelijk overnemen wat al goed ontwikkeld is, maar moet een referentiearchitectuur zelf dat ook proberen te doen toch?
Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)31 mrt 2015 23:14

Ondertussen gelezen dat in GEMMA-2 het 'midoffice concept' wordt gelaten voor wat het is en we gaan 'doorkantelen'. Wat maakt een gemeente dan qua architectuur nog zoveel anders dan andere overheidsinstellingen? Oftewel: ligt het niet voor de hand om zoveel mogelijk gebruik te maken van wat NORA biedt? Bijv. de keuze voor serviceoriëntatie en het 1 op 1 overnemen van principes (die wat mij betreft nog steeds actueel en bruikbaar zijn).

Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)30 apr 2015 10:44
 
Bewerkt door auteur
Laatste bewerking: 19 mei 2015 20:55

De vraag is of service-orientatie in dit tijdsgewricht nog specifieke aandacht vraagt. Het is inmiddels wel onderdeel van de genen zou ik denken. Pakketoplossingen bieden dit eigenlijk standaard wel en maatwerk willen toch niet in een gemeente? Daarnaast is er volgens mij ook meer realiteitszin ontstaan over de positionering van SOA t.o.v. andere integratiestijlen, waarbij datadistributie (MDM) en eventgedreven (EDA) zeker ook een duidelijke plaats hebben verworven. Beschikbaarheid blijft een issue in een puur SOA landschap.

Danny Greefhorst (KING) (overleg)19 mei 2015 20:55

Onderdeel van de genen? Pakketoplossingen bieden dit standaard? Dan zou 'Thema 7: groeipad naar serviceoriëntatie' uit GEMMA 1 dus voltooid zijn. Wat mooi zou zijn, maar totaal niet us wat ik in de praktijk zie. Het lijkt mij nog steeds een belangrijke te maken keuze voor GEMMA 2, maar bij deze: I rest my case.

Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)20 mei 2015 09:26

We hebben service-orientatie toegevoegd als boodschap aan het principe over het gebruik van generieke processen en functies (was systemen), aangezien de boodschap hiermee overlapt. We hebben extra implicaties opgenomen rondom het beschikbaar stellen en gebruiken van services.

Danny Greefhorst (KING) (overleg)30 jun 2015 08:43
 
 
 

Onze gemeente stelt openbare gegevens als open data beschikbaar (Principe 6)

  • Gegevens beschikbaar stellen als open data is geen principe maar beleidspunt.
  • Is dit niet meer een implicatie als gevolg van een aantal principes? Het principe dat een gemeente ‘transparant is tenzij…’ is vanuit een organisatiebreed oogpunt, breder dan alleen gegevens als open data beschikbaar stellen.
  • Het principe kan ook worden omgedraaid. Gemeente moet gebruik maken van open en gast data om analyse van eigen functioneren en van haar klanten te kunnen doen.
  • Toevoegen: Datakwaliteit gaat omhoog door openbaarheid middels inzicht/connectie van derden.
  • Toevoegen: Big data ontwikkeling en toenemende behoefte aan beleidsinfo en data analyses om te sturen.
  • Gegevens als open data beschikbaar stellen kan alleen als de gemeente auteursrecht heeft. Verder is de vraag of gemeenten ook gegevens wil ontsluiten voor extern gebruik. Bij persoonsgebonden of gegevens die eigendom zijn van de burger, bepaalt die wat mag.
  • In principe wordt aangesloten bij landelijke voorzieningen open data en dan pas zelf beschikbaar stellen? Dit is overigens nog lang geen realiteit. Er zijn meer dwingende eisen nodig.
  • Toevoegen: maak afspraken over standaard gegevenssets.
  • Deze implicaties zijn vergaand voor kleinere gemeenten.
  • Er moeten wel applicaties zijn die aan de eis van ontsluiten open data kunnen voldoen. Dus eerst faciliteren dan dwingen.

Cocreatiesessie 16 april 2015

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 15:30

Aanvulling bij opmerkingen over open data: In de toelichting staat: 'Het kunnen ontsluiten van open data conform de juiste standaarden wordt expliciet als eis meegegeven bij het selecteren van applicaties.' Dat is niet de manier waarop je die eis moet formuleren. Het gaat er om dat je de gegevens die de applicatie vastlegt uit de betreffende bron (bv. de database) kunt halen buiten de applicatie zelf om. Dat is namelijk ook van belang als het gaat om inzet van tools voor business intelligence etc.

Hans Jansen (gem. Arnhem) (overleg)22 apr 2015 16:02

Eens. Het ontsluiten van gegevens als open data zie ik ook meer als een integraal onderdeel van het gemeentelijk gegevensmanagement dan als een onderdeel van een specifiek informatiesysteem. De eis aan een informatiesysteem zou inderdaad moeten zijn dat deze de in het informatiesysteem opgeslagen gegevens in gestructureerde vorm kan leveren aan geautoriseerde afnemers. Uiteraard conform standaarden daar waar deze beschikbaar zijn, en daar waar standaarden niet beschikbaar zijn dan volgens een gedocumenteerde en door de leverancier ondersteunde wijze.

Arnoud Quanjer (KING) (overleg)1 mei 2015 10:56

We hebben de tekst aangepast zodat duidelijk is dat gegevens vooral benaderbaar zouden moeten zijn zodat ze met specifieke voorzieningen als open data beschikbaar kunnen worden gesteld.

Danny Greefhorst (KING) (overleg)19 mei 2015 21:40
 
 
 

[Ivm de threading per discussie zal ik mijn opmerkingen in aparte posts zetten] Ik heb de GEMMA 2 architectuurprincipes een aantal keren bekeken en ze ook in praktijk proberen te gebruiken voor visievorming. Het valt me op dat er in de inleiding meermaals wordt benadrukt dat het bij de principes vooral gaat om (gemeentelijke) "informatievoorziening". "Processen" worden terloops genoemd, maar het woord "bedrijfsarchitectuur" lijkt bewust vermeden te worden. Een zin als "Architectuurprincipes zijn richtinggevende uitspraken die zorgen voor een samenhangende inrichting van de organisatie" wijst weer meer in de richting van algemene principes die voor meerdere architectuurdomeinen richtinggevend zouden moeten zijn. Wat mij betreft niet zo heel helder hoe het er nu staat. De 9 opgestelde principes zelf geven die helderheid op dit punt ook niet. De principes zelf deugen, maar gaan zeker niet alleen over informatiearchitectuur. Misschien zelfs wel meer over bedrijfsarchitectuur. O.a. zaken als het wel of niet zelf uitvoeren van taken en denken vanuit de klant lijken me (belangrijke!) bedrijfsmatige keuzes. Maar dan zou ik ze ook zo benoemen, al was het maar om te voorkomen dat we in de oude valkuil stappen waarbij keuzes op de verkeerde plek gemaakt gaan worden. De GEMMA 1 opzet met Thema's en Kernprincipes die voor zowel Proces- als Informatiearchitectuur werden gebruikt, was naar mijn idee helderder dan deze opzet. Conform het principe 'we proberen alles zo helder mogelijk te maken' misschien nog wat bewerken?

Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)31 mrt 2015 19:29

Denk juist goed dat de architectuurprincipes een breed perspectief raken en daarmee dus ook de bedrijfsarchitectuur t.o.v. uitsluitend informatiearchitectuur.

De architectuurprincipes zoals ze echter hier beschreven zijn neigen wel meer naar beleidsuitgangspunten dan echte concrete architectuurprincipes. Dit komt mogelijk door de erg brede principes en nog niet heel concreet zijn van de principes. In de onderliggende beschrijving met de implicaties worden de benoemde principes eigenlijk concreter ingevuld. Zelf vind ik juist daar de architectuurprincipes terug. Ik zelf zou meer kiezen voor niveau's van architectuurprincipes, zoals dit ook in de NORA is gedaan.

Ewdevries (overleg)10 apr 2015 15:41

We hebben ervoor gekozen om een hoger abstractieniveau te kiezen in de principes dan in GEMMA 1; daar zaten een stuk of 500 principes in en dat is niet meer leesbaar en beheersbaar. In de implicaties proberen we door volzinnen te gebruiken zoveel mogelijk concreetheid te bieden. Deze implicaties kun je zelf ook weer beschouwen als principes, maar het uitwerken van al deze implicaties zou tot een onbeheersbare hoeveelheid tekst leiden. Principe 3 lijkt meer op beleidsniveau te liggen en hebben we daarom doorvertaald.

Danny Greefhorst(KING) (overleg)19 mei 2015 21:33
 
 

Kent de gemeente eigenlijk wel de behoefte van haar klant(groepen)? Hoe realistisch is dit, kan een gemeente dit wel? Is het eigenlijk niet beter om de klant in de juiste positie te brengen om zijn vraag te formuleren? En dat je op basis van informatie en proces kan destilleren wat de klant eigenlijk wil i.p.v. zelf vooraf behoeften te definiëren.

Cocreatiesessie 2 april 20157 apr 2015 14:39

Inderdaad leg de focus op klantgericht werken en vraagverhelderd zijn, passend bij de zelfredzaamheid van de klant (burger/ondernemer). Probeer niet in het architectuurprincipe op de stoel van de klant te gaan zitten, maar realiseer de voorzieningen die nodig zijn om de klant goed te kunnen ondersteunen, faciliteren of te helpen om zijn eigen vraag te verhelderen en daarop de juiste ondersteuning te kunnen leveren. (vraagverheldering, zelfredzaamheid, klantgerichte benadering)

Ewdevries (overleg)10 apr 2015 16:02
  • De redenering gaat veelal toch uit van de burger als klant, maar bedrijven zijn ook klanten.
  • Aandacht voor de interne klant/ambtenaar mist.
  • Zet geen beeld neer dat de burger niet kan plaatsen. Denk aan belastinghandhaving e.d.
  • Implicaties algemeen: Overvraag de burger niet en maak het niet te complex.
  • "De gemeente heeft een goed beeld van de behoeften van haar klanten": hoe richt je dit organisatorisch in?
  • "Medewerkers hebben alle voor hen relevante en toegankelijke informatie over klanten beschikbaar, inclusief informatie over hun contact met de gemeente en hun lopende en afgeronde zaken." Hoe reëel is dit gezien alle samenwerkingsverbanden en uitvoeringsorganisaties? Staat dit op het juiste niveau? Is dit niet eerder een principe? Hoort deze implicatie meer bij principe 4?
  • "Diensten zijn eenvoudig vindbaar en laagdrempelig toegankelijk." Wat is ‘eenvoudig’?
  • "Klanten wordt niet gevraagd naar gegevens die de gemeente zelf al beschikbaar heeft of die toegankelijk zijn voor de gemeente." Hoe weet je dan dat je te maken hebt met de juiste persoon? Bijvoorbeeld controlevragen inbouwen bij telefoniekanaal en loket.
  • "Wanneer de gemeente een dienst realiseert in samenwerking met andere (overheids)organisaties dan ervaren burgers en bedrijven een geïntegreerde dienst." Wat betekent geïntegreerd?
  • Wat wordt precies bedoeld met 'participatie'?
  • Toevoegen als implicatie: Excellente dienstverlening wordt gekoppeld aan operational excellence.

Cocreatiesessie 16 april 2015

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 15:01
 

Volgens mij is wat je voorstelt een implicatie van de stelling. We hebben de tekst hierop aangescherpt.

Danny Greefhorst(KING) (overleg)19 mei 2015 21:31
 
 

Dit is een algemeen uitgangspunt en veel breder dan informatievoorziening. De implicaties zijn te beleidsmatig. Is dit het wel een architectuurprincipe? Is meer een beleidsuitgangspunt.

Cocreatiesessie 2 april 20157 apr 2015 14:42

Dit is zeker een algemeen uitgangspunt. De principes vormen ook een belangrijke verbinding met de doelen/uitgangspunten van de organisatie en de benodigde informatievoorziening. Kiezen wat je als gemeente wel of niet zelf uitvoert (en vooral op welk niveau je dat dan doet) heeft veel effect op hoe je de informatievoorziening inricht, inclusief bewust kiezen welke informatiefuncties je wel of niet zelf uitvoert. In de implicaties staan diverse beelden bij dit architectuurprincipe en de beleidskeuzes weergegeven.

Theo Peters (overleg)16 apr 2015 15:38
  • Titel: ‘weloverwogen’ mag verwijderd.
  • Is dit realistisch voor kleine gemeenten die minder slagkracht hebben en vaker voor een voldongen feit staan?
  • Benadruk bij dit principe vooral de regie die de gemeente moet nemen/blijven voeren als taken elders worden belegd.
  • Trigger statement voor de organisatie ter illustratie van dit principe: ‘Van 1 naar geen loket’.
  • "Voordat wordt besloten om taken door anderen of gezamenlijk uit te laten voeren wordt een business case opgesteld waarin de kosten en baten expliciet worden gemaakt." De businesscase moet breed zijn. Denk daarbij ook aan effecten en opdrachtgeverschap.
  • "Een beslissing tot samenwerking of uitbesteding wordt vanuit een gemeentebreed perspectief genomen, rekening houdende met gemeentebrede afspraken." Dit is eerder politiek gedreven en regionaal ipv dat een gemeente dit zelf beslist. Verder is uitbesteden pas zinvol als je eigen processen op orde zijn.
  • Toevoegen: De gemeente moet inzicht behouden in de uitvoering van die taken.
  • Toevoegen: de gemeente moet altijd kunnen uitleggen aan de burger welke zaken er spelen rondom hem/haar en de leefomgeving
  • Toevoegen: gemeente kiest voor specialisatie op bepaalde domeinen.

Cocreatiesessie 16 april 2015

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 15:22
 

Feedback in de verschillende sessies gaf aan dat dit principe eigenlijk teveel op beleidsniveau zit en dat verdere doorvertaling gewenst is. We hebben het principe daarom vooral gericht op regievoering en de titel gegeven "Onze gemeente voert regie over uitbestede diensten". Hierin zitten ondermeer boodschappen rondom sourcingstrategie, verkaveling en inrichten regiefunctie.

Danny Greefhorst(KING) (overleg)19 mei 2015 21:30
 
 

Onze gemeente hergebruikt gegevens (Principe 7)

  • Complicerend bij de eerste implicatie is dat DigiD een hoge drempel is voor burgers in de praktijk en datzelfde geldt voor E-herkenning voor bedrijven.
  • En hoe reëel zijn met name de eerste 2 implicaties? Gemeenten worstelen met samenwerken ketens (1 plan, 1 gezin, 1 aanpak, sociale teams enz.) vs. privacy wetgeving en doelbinding
  • Complicerende factor: Burgers en bedrijven hebben zelf beschikking over het gebruik van hun gegevens.
  • Toevoegen: We leggen in contracten vast: doeleinden, gebruikstermijn enz,
  • Toevoegen: Gegevens over (maatschappelijke objecten) blijven eigenstandig bewaard. (gebouwen b/h kadaster)
  • Toevoegen: Via abonnementsvorm aansturen op welke data voor welke groep beschikbaar moet zijn en op welke manier.
  • Verwijzen heeft voorkeur boven kopiëren, maar leveranciers zijn hier vaak niet klaar voor.

Cocreatiesessie 16 april 2015

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 15:45

Aanvullingen bij opmerkingen over principe 7: In de tekst staat: 'Door gegevens op één plaats te beheren wordt het delen ervan veel eenvoudiger en worden mogelijke inconsistenties voorkomen.' Dat is een wat vreemde constatering als we naar een aantal basisregistraties kijken die bepaald niet op één plaats beheerd worden (BRP, BAG, WOZ). Wel geldt dat er één plaats is waarvandaan ze verstrekt worden en dat er mechanismen zijn om inconsistenties te voorkomen, bijvoorbeeld door het geografisch gescheiden (per gemeente) bijhouden van de registratie.

In de toelichting staat 'Voor alle soorten gegevens is bekend welke applicatie deze gegevens beheert en daarmee de bron is voor afnemers.' Ik vind deze koppeling tussen applicatie en gegevensbron gevaarlijk. Voorbeelden:

  • Straks zijn de Burgerzakenmodules de applicaties waarmee de BRP beheerd wordt, maar daarmee zijn deze modules niet de bron voor de afnemers.
  • Welke applicatie de KvK gebruik voor het beheer van het Handelsregister is niet relevant voor de afnemers.

Voorstel voor de toelichting: 'Voor alle soorten gegevens is bekend uit welke bron zij afkomstig zijn. Van elke gegevensbron is bekend wie de verantwoordelijke eigenaar is.'

Hans Jansen (gem. Arnhem (overleg)22 apr 2015 15:39

Dit zijn waardevolle suggesties en hebben we verwerkt in de tekst.

Danny Greefhorst(KING) (overleg)19 mei 2015 21:29
 
 

Samen uitvoeren tenzij..... (Onze gemeente kiest weloverwogen welke taken zij zelf uitvoert, principe 3)

Zou het principe "Onze gemeente kiest weloverwogen welke taken zij zelf uitvoert" ook scherper mogen. Oftewel: onze gemeente voert taken in een samenwerkingsverband of via een gemeenschappelijke functie uit, tenzij het echt niet anders kan. Dan volgen we daarmee de lijn die ook bij open standaarden zichtbaar is: comply or explain. Als we meer gebruik willen maken van collectieve voorzieningen dan vraagt dit ook om sturing vanuit een duidelijk principe/vanuit een duidelijke opdracht.

Theo Peters (overleg)16 apr 2015 16:03

'Onze gemeente werkt samen met partners' zou een mogelijk alternatief kunnen zijn volgens mij. Het laat vrij of je taken echt gaat outsourcen of dat je een samenwerkingsvorm met andere gemeenten of partners aangaat. De intente is helder; we doen het samen! Het zegt dan nog niks of we in deze richting ook gebruik maken van collectieve voorzieningen. Dat zit voor mij meer gevat in het principe 'onze gemeente gebruikt generieke processen en systemen'(lees daarin creactief 'landelijke bouwstenen').

Simonerodenburg (overleg)21 apr 2015 12:22

"onze gemeente voert taken in een samenwerkingsverband of via een gemeenschappelijke functie uit, tenzij het echt niet anders kan" is iets heel anders dan "kiest weloverwogen welke taken zij zelf uitvoert". Zelfs "we doen het samen!" zoals hiervoor geopperd wordt vind ik een wat anders dan in het principe wordt beschreven. Een zin als "Voor verschillende taken zijn gespecialiseerde organisaties beschikbaar die dat beter of efficiënter kunnen dan de gemeente." geeft mijns inziens volkomen terecht aan dat je (ook) als overheid open moet staan voor wat marktpartijen beter kunnen leveren.

Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)29 apr 2015 12:16

Feedback in de verschillende sessies gaf aan dat dit principe eigenlijk teveel op beleidsniveau zit en dat verdere doorvertaling gewenst is. We hebben het principe daarom vooral gericht op regievoering en de titel gegeven "Onze gemeente voert regie over uitbestede diensten". Hierin zitten ondermeer boodschappen rondom sourcingstrategie, verkaveling en inrichten regiefunctie.

Danny Greefhorst(KING) (overleg)19 mei 2015 21:27
 
 
 
  • Is de complexiteit in informatievoorziening bij regelgeving in gemeenten of samenwerkingsverbanden meegenomen in een principe?
  • Toevoegen als principe: de centrale toegang tot informatie. Komt veel terug als implicaties onder verschillende principes.
  • De rol van de gemeente in de keten of de gemeente daarmee om kan gaan.
  • Minimaliseer integratie. Gemeente Friese Meren hebben bijvoorbeeld 1 leverancier voor alle software. Als je voor elke bedrijfsfunctie een andere leverancier hebt, dan heb je veel meer integratie nodig.
  • Principe van portfoliomanagement: op informatiebeleidsniveau meer richting geven
  • Principe over de informatiepositie van gemeenten zelf.
  • Principe vanuit de ontwikkeling Cloud en outsourcing in het algemeen: Techniek is een bewuste keuze. Blijf regie houden.
Cocreatiesessie 2 april 20157 apr 2015 14:38

Meer ontbrekende principes:

  • Principes lijken zich te beperken tot de gemeentelijke organisatie, maar die wordt steeds diffuser. Focus de principes op de processen dan wordt ook samenwerking met ketenpartijen meegenomen.
  • Principe dat je vanuit functies de informatiehuishouding en technologie inricht.
  • Processen object georiënteerd ontwikkelen, dan is het ‘hoe’ minder belangrijk en kan dit door de proceseigenaar zelf in worden gevuld.
  • Business services in het kader van Service Oriented Architecture
  • Compliancy
  • Bij de inrichting van processen wordt expliciet gevraagd naar de verbetermogelijkheden ten behoeve van doelen.
  • Producten/diensten waarin gemeenten zich niet onderscheiden doen we samen
  • N.a.v. (B)ALV VNG: Gemeenten verplichten zich tot invoering van de afgesproken componenten in periode X.
  • Richt je principes op de processen die vernieuwing behoeven en waar je het verschil kan maken.

Cocreatiesessie 16 april 2015

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 14:51
 

Nav de suggestie 'Minimaliseer integratie' wil ik voorstellen: 'Maximaliseer integratie'. Ik snap de achtergrond van de suggestie, maar als je kijkt naar hoe de wereld zich ontwikkelt zul je (ook als gemeente) goed moeten worden in het integreren van (steeds vaker externe) voorzieningen. Er zijn wereldwijd al zoveel kwalitatief goede/betere voorzieningen beschikbaar dat gebruik daarvan steeds logischer wordt. Als je tenminste in staat bent om er op een goede manier mee om te gaan (waarbij zaken als goed regie kunnen voeren en integreren m.i. basisvoorwaarden zijn).

Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)29 apr 2015 12:40

We hebben deze boodschap toegevoegd aan het omgevormde principe over samenwerking, dat we meer gericht hebben op regievoering. In de implicaties geven we nu expliciet aan dat het belangrijk is om een sourcingstrategie te hebben en deze te vertalen in een set van kavels met maximale samenhang en minimale afhankelijkheden, waarbij de koppelingen ook aan een kavel zijn toegewezen zodat gemeenten zelf geen systeemintegrator hoeven te zijn.

Danny Greefhorst (KING) (overleg)30 jun 2015 08:30
 

Elk principe begint met ‘Onze gemeente…’. Is dit te veel vanuit de gemeente gedacht? De gemeente moet in toenemende mate samenwerken met de raad en andere partijen. Suggestie is om dit te vervangen door ‘wij’. Ook is gezegd dat de principes wollig geformuleerd zijn. KING meent dat schrijfstijl en formulering een kwestie van smaak is. Gemeenten kunnen individueel de formulering natuurlijk zelf aanpassen om te gebruiken binnen de eigen organisatie.

Cocreatiesessie 18 mei 2015

21 mei 2015 13:22
 

In de principes en implicaties worden samenwerkingsverbanden als perspectief/organisatievorm gemist. De vraag is of dit andere principes/implicaties zou opleveren.

Cocreatiesessie 18 mei 2015

21 mei 2015 13:27

KING meent dat over het algemeen ‘onze gemeente’ eenvoudig is te vervangen door ‘onze samenwerking’. De principes en uitgangspunten zijn ook i.s.m. gemeentelijke samenwerkingsverbanden opgesteld. Andere opmerkingen hierover zijn welkom.

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 mei 2015 13:29
 
 

Verzamelde reacties Architectuurwerkgroep gemeente Den Haag op architectuurprincipes

  1. Over principe zijn de volgende stellingen geformuleerd; in hoeverre voldoen de negen principes hieraan?: Een principe verwoordt een belangrijke keuze; Een principe is geformuleerd als een stelling, in de tegenwoordige tijd; Een principe is aanvechtbaar - het tegenovergestelde kan heel goed ook een valide keuze zijn; Een principe is relevant (\'so what proof\'); Een principe zet aan tot actie. Zijn de architectuurprincipes van KING misschien meer richtinggevende uitspraken dan architectuurprincipes? Wij merken op dat onze Haagse informatiearchitectuurprincipes veelal overeenkomen met de implicaties van de GEMMA architectuurprincipes.
  2. De principes lijken vooral gericht op burgers en minder op bedrijven en ketenpartners. Ik snap de focus op natuurlijke personen maar ik mis daarmee interessante ontwikkelingen en gedachtesprongen. De eerste vier zinnen in de toelichting bij principe 1: onze gemeente denkt vanuit de positie van de klant, lijken alleen gericht te zijn op burgers, in het kader van de participatiemaatschappij/zelfredzaamheid. ‘De ondernemer’ en bedrijven lijken hier niet onder bedoeld te zijn, terwijl ook voor deze doelgroep hogere eisen van dienstverlening en beperking van administratieve lasten van toepassing is. Vervang bijvoorbeeld burgers door bedrijven of ketenpartners in de volgende implicaties van de principe "onze gemeente biedt de klant een goede informatiepositie; Burgers worden proactief door de gemeente geïnformeerd over zaken; Burgers hebben, binnen de kaders van wet- en regelgeving, het recht om ‘vergeten’ te worden.
  3. Principe 1: aandacht voor de ‘klantpositie’; een klant kan niet zomaar naar een andere aanbieder als hij niet tevreden is over overheidszaken.
  4. In de eerste zin van toelichting bij principe 2: “onze gemeente gebruik generieke processen en systemen” staat dat gemeenten worden door de overheid geconfronteerd. Er is maar één overheid. Voorstel om of overheid te wijzigen in Rijksoverheid of ‘door de overheid’ weg te laten.
  5. Wordt bij de eerste implicatie van principe 2: “de gemeente voert processen op een voor elke burger herkenbare manier uit” niet bedoeld “elke gemeente” in plaats van “de gemeente”?
  6. Implicatie 5 van principe 3 stelt dat burgers expliciete toestemming moeten geven voor gebruik van eigen gegevens: dit is geen wettelijke vereiste voor alle gemeentelijke taken, een (groot) aantal wettelijke of publiekrechtelijke taken die de gemeente uitvoert kent een vrijwaringsbesluit waarmee gegevens van de burger gebruikt mogen (of moeten) worden, zonder dat toestemming nodig is. Om te kiezen om altijd toestemming te vragen, ongeacht of er een vrijwaringsbesluit ten grondslag ligt, kan zorgen voor een extra administratieve drempel (de toestemming).
  7. De laatste vier implicaties van principe zijn met name privacy-gerelateerde implicaties en kunnen daarom ook onder principe 9 vallen.
  8. In zin drie van de toelichting bij principe 5 staat de term ‘gebruikers’, moet dat niet ‘klanten’ zijn?
  9. Laatste implicatie van principe 5: “Er zijn voorzieningen voor elektronische parafen en handtekeningen beschikbaar voor medewerkers.” Hoe zit het met deze voorzieningen voor klanten: burgers en ondernemers/bedrijven?
  10. Eerste implicatie van principe 6: open data impliceert dat er eerst een inhoudelijk beoordeling moet plaatsvinden of een gegevensset maatschappelijk of economisch waardevol is/kan zijn, voordat een gegevensset aangemerkt wordt als open data. De gemeente Den Haag kent het beleidsuitgangspunt “Open, tenzij”, waarmee wordt gesteld dat in principe alle gegevenssets open zijn, tenzij een beperking op het gebied van privacy, veiligheid, eigendomsrechten etc. geldt/in het geding zijn en zwaarder wegen dan openbaarheid. De tenzij moet beargumenteerd worden, en niet het waarom een gegevensset ‘open’ is/zou moeten zijn.
  11. Nieuwe implicatie van principe 6 over open data: feedback kunnen ontvangen (en daar iets mee doen) van gebruikers van de open data set over bijvoorbeeld de kwaliteit van de gegevensset.
  12. Reikwijdte van principe 7: "onze gemeente hergebruikt gegevens". Impliciet lijkt hierachter te zitten dat het alleen gaat om publieksrechtelijke taken. Vallen privaatrechtelijke taken zoals het exploiteren van een zwembad ook hieronder?
  13. Implicatie 7 van principe 7: “voor alle soorten gegevens is bekend welke applicatie deze gegevens beheert". In verband met privacywetgeving wellicht ook goed om op te nemen dat voor alle soorten (privacygevoelige) gegevens bekend is welke applicaties én gebruikers afnemen van de bron.
  14. Principe 8: tijd- plaats en apparaatonafhankelijk werken is onderhand een ‘gegeven’ en de behoefte om hiervan een principe te maken lijkt niet noodzakelijk. Kan namelijk grotendeels ook geschaard worden onder principe 5: digitaliseren van diensten en processen en principe 4: goede informatiepositie voor de klant.
  15. Implicatie 3 van principe 8 impliceert dat de ondersteuning van deze systemen ook in avond en weekenduren beschikbaar zal moeten zijn: dit heeft effect op de werktijden, etc.
  16. Implicatie 4 van principe 8 is mogelijk niet realistisch (afhankelijk van de ontwikkelingen van draadloos netwerktechnologie). Er is een ontwikkeling gaande naar steeds meer webapplicaties op allerlei devices wat tot een exponentiele stijging in dataverkeer leidt: het kan zijn dat de (ontwikkelingen van de) wifi-technologie het toekomstige dataverkeer niet aan gaan kunnen.
  17. Bij principe 9 ontbreekt een implicatie over de beveiligingseisen die gesteld moeten worden aan leveranciers van software, maar ook ketenpartners. Verder aandacht voor het handhaven/controleren dat deze eisen ook worden nageleefd.

Vriendelijk bedankt voor de uitgebreide feedback. Onderstaand onze reactie hierop. Dit heeft geleid tot waardevolle verbeteringen in het document.
1. Dat de principes abstracter zijn is inherent aan de keuze die is gemaakt om te komen tot een meer beperkt aantal principes. Die keuze was gedreven door het inzicht dat de grote hoeveelheid principes in GEMMA 1 (circa 500) niet hanteerbaar en beheerbaar zijn. Het idee is dat de voorgestelde vorm op meer compacte wijze de belangrijkste zaken weergeeft.
2. Er wordt denk ik inderdaad op een aantal plaatsen teveel nadruk gelegd op de burger, terwijl daar ook over "de klant" gesproken zou kunnen worden in meer algemene zin.
3. Dat is een nuttige toevoeging.
4. Dat is inderdaad beter.
5. Is een kwestie van stijl. Alle principes starten met "onze gemeente" om aan te geven dat ze vanuit het perspectief van de gemeente zijn geformuleerd. Dit zou ook in implicaties kunnen worden doorgevoerd.
6. Dat is een waardevolle toevoeging aan het principe.
7. Ze horen ook expliciet bij het begrip "informatiepositie"; dat is waarom ze hier staan.
8. Dat is inderdaad beter.
9. Geldt denk ik inderdaad in bredere zin.
10. "tenzij" kun je achter elk principe standaard lezen, omdat het nu eenmaal geen wetten zijn. Volgens mij is de afweging wel beschreven in de eerste implicatie.
11. Is wel een goed idee, maar volgens mij geen essentiele implicatie. Leidt ook tot een hogere investering (en daarmee mogelijke drempel) voor publicatie.
12. Als streven lijkt me dat ook privaatrechtelijk relevant. Ik weet niet of we nuanceverschillen op dit abstractieniveau inzichtelijk moeten/kunnen maken.
13. Is al onderdeel van principe 9 ("Alle toegang tot gevoelige informatie wordt gelogd en regelmatig beoordeeld")
14. Hier moeten we inderdaad goed naar kijken, zijn meer reakties over gekomen.
15. Dat is ook afhankelijk van de definitie van "beschikbaar" - kan ook tegen laag serviceniveau.
16. Op dit moment lijkt dit technologisch het meest reeel.
17. Is een goede toevoeging.

Danny Greefhorst (KING) (overleg)29 mei 2015 13:34
 

Is het handig om GEMMA periodiek ( bijv. jaarlijks) te actualiseren? Wat is daarvoor nodig en kunnen gemeenten dat zelf oppakken/regisseren?

Cocreatiesessie 2 april 20157 apr 2015 14:33
Bewerkt door een andere gebruiker.
Laatste bewerking: 1 jun 2015 11:15

Daar is momenteel nog geen uitspraak over gedaan. In het hoger onderwijs zijn bijvoorbeeld architecten verenigd in een beraad die periodiek bijeenkomt. Dat is een voorbeeld hoe dit zou kunnen.

Toine Schijvenaars (KING) (overleg)7 apr 2015 14:35
 

Is er een prioritering binnen de principes?

Cocreatiesessie 2 april 20157 apr 2015 14:30

Gezien het aantal principes, kan worden gezegd dat dit allemaal prioriteiten zijn, maar dit is natuurlijk subjectief. Gemeenten kennen ook eigen ontwikkelingen en doelstellingen. De prioritering zal een gemeente binnen haar eigen principes aanbrengen om de richting van de informatievoorziening naar eigen inzichten te bepalen.

Toine Schijvenaars (KING) (overleg)7 apr 2015 14:32

Prioritering is iets dat primair op het niveau van doelstellingen thuis hoort. Door principes expliciet aan doelstellingen te koppelen ontstaat daarmee ook meer zicht in prioritering van principes. Dit is echter alleen binnen de gemeentecontext mogelijk gegeven de verschillen tussen gemeenten.

Danny Greefhorst (KING) (overleg)19 mei 2015 21:35
 
 
Bewerkt door auteur
Laatste bewerking: 21 apr 2015 14:36

Het lijkt alsof Gemma 2 vooral over de ontwikkeling van informatievoorziening gaat. Het doel van Gemma 2 was toch om zich te richten op het invullen van de proceslagen en de ontwikkeling van processen? Was het doel niet om te bekijken hoe gemeenten dingen slimmer kunnen doen in de bedrijfsvoering? Wellicht kan GEMMA 2 innovatiever zijn hierin? Informatievoorziening moet meer partner zijn van de proceseigenaar. Hier zou vanuit Gemma 2 meer nadruk op moeten liggen. Vraag daarbij is wel of informatievoorziening binnen de gemeente dit mandaat heeft. En heeft KING dit mandaat eigenlijk wel?

Cocreatiesessie 16 april 2015

21 apr 2015 14:36

Vanuit de principes maak je verbinding met de doelstellingen van de organisatie, dus in die zin zijn we met GEMMA 2 wel bezig met innovatie van processen en nieuwe businessdoelen. De principes en implicaties kunnen wel scherper, ambitieuzer en uitdagender worden neergezet. De uiteindelijke keuze en opvolging hierin is natuurlijk aan een gemeente zelf. GEMMA levert hiervoor alleen de middelen en een kapstok om het in kaart te brengen, maar het mandaat ligt niet bij Informatievoorziening of bij KING. Als Informatiemanager kan je wel andere inzichten bieden aan de business ofwel degenen die dat mandaat wel hebben.

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 14:40

Je moet ook uitkijken dat innovatie geen doel op zich wordt. Het gaat uiteindelijk om de doelstellingen. Innovatie is in eerste instantie ook nog iets dat niet bewezen is, terwijl principes en referentie-architectuur vooral best-practices zouden moeten beschrijven.

Danny Greefhorst (KING) (overleg)19 mei 2015 21:37
 
 
  • Nu nog wel een actueel, maar of dit in de toekomst nog een issue is?
  • Gezien de ontwikkeling van social media kan de kanaalonafhankelijkheid expliciet hierin terugkomen.
Cocreatiesessie 2 april 20157 apr 2015 14:44
  • Hierbij hoort ook meer aandacht voor digitale vaardigheden van zowel klanten als ambtenaren.
  • Veel implicaties gelden niet alleen voor de eigen organisatie maar ook voor de ketenpartners.
  • Hierbij is een eenvoudige plug and play oplossing nodig die veilig is om documenten te delen.
  • Responsive design: aanpassen van formulieren is heel duur bij leveranciers.
  • Bij dit principe zijn goede afspraken nodig over beveiliging en authenticatie.
  • Hierbij is ook verantwoord gebruik belangrijk
  • Toevoegen: De toegang tot informatie houdt rekening met rechten (autorisatie en identificatie), tijd, plaats, device en verbindingsstelsel
  • Toevoegen: aandacht voor de usability
  • Toevoegen: Portaaalfunctionaliteit samenstellen afhankelijk van rol/usability
  • Risico: kostenverhoging voor beheerders

Cocreatiesessie 16 april 2015

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 15:49
 

In de omschrijving van het principe lees ik: "Klanten en medewerkers hebben alleen een webbrowser en Internetverbinding nodig". In de praktijk kom ik vaak tegen dat "onafhankelijkheid" wordt gerealiseerd door applicaties via een Citrix-achtige verbinding extern beschikbaar te maken. Dat is wat wat anders dan (hoop ik) met het principe wordt beoogd. Ik zou het wel duidelijker inzetten om misverstanden te voorkomen.

Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)15 mei 2015 11:56

Citrix is niet ideaal, maar beter dan geen tijd- en plaatsonafhankelijke toegang. Is een soort tussenfase waar we voor een deel van de applicaties niet omheen kunnen.

Dgreefhorst (overleg)19 mei 2015 20:43
 

Interessant is dat sommige gemeenten aangeven hier nog veel stappen in te kunnen zetten; lijkt me daarmee nog niet achterhaald. Is een soort basisbehoefte die ingevuld moet worden.

Danny Greefhorst (KING) (overleg)19 mei 2015 21:38
 
  • Voor de realisatie hiervan is verandering nodig in denken bij gemeenten en leveranciers. Met name de laatste implicatie is een belangrijke voorwaarde voor dit principe, maar daar is een verschuiving van de markt voor nodig. Dat gaat niet vanzelf, maar onder druk van economische bezuinigingen wordt dit misschien wel een noodzaak.
  • Wat wordt bedoeld met het proces generiek inrichten? Dat kan niet altijd, soms ben je gebonden aan bepaalde pakketten en processen. Daarnaast hebben kleine gemeenten niet altijd genoeg invloed op leveranciers. En is generiek eigenlijk wel in alle gevallen goedkoper?
  • Implicatie ‘processen herkenbaar voor de burger’ kan beter worden verwoord als transparantie voor de burger. De burger weet wat er gebeurt.
Cocreatiesessie 2 april 20157 apr 2015 14:41

Belangrijk principe, maar het gebruik van generieke processen en systemen zorgt inderdaad voor anders denken. Zeker als het gaat om meer gebruik van landelijke voorzieningen, maakt wel dat daar door de gemeenten ook echt op ingezet moet worden. De recente ontwikkelingen rond de discussie over de generieke website wijst nog niet in die richting. Mogelijk ook omdat vanuit communicatie bijvoorbeeld heel anders wordt gedacht over onderscheidend vermogen van een gemeente versus de meer technocratie view vanuit ICT om een website te kunnen bouwen met de daarin benodigde componenten zoals e-formulieren, digid, PDC etc die ook de andere gemeenten nodig hebben. Hier ligt echt een taak om de 'CIO' van een gemeente goed te informeren over de kansen en mogelijkheden bij het gebruik van generieke voorzieningen. Daarom de architectuurprincipes niet op ICT niveau proberen vast te stellen, maar het MT/directie mee te nemen in de GEMMA 2.0 principes voor de gemeentelijke informatievoorziening van de toekomst van de eigen gemeente.

Om dit soort dingen te kunnen doen, moet de autonomie van een gemeente mogelijk wel verder losgelaten worden. De bezuinigingen helpen daarin, maar misschien beter als er gewoon zaken opgelegd gaan worden (bv. vanuit BZK). Vraagt wel succesvolle overheidsbrede projecten die in een korte tijd gerealiseerd kunnen worden. Transformatie van de overheid is dus noodzakelijk.

Ewdevries (overleg)10 apr 2015 16:17
  • In de omschrijving meer nadruk leggen op de samenwerking met andere gemeenten bijv. via ssc’s (brokerfuncties) een vraag- en aanbodbundeling.
  • Blijf flexibel in de inrichting van processen, dwars door de generieke processen heen.
  • Welke waarde heeft ‘generiek’ nog als je niet wordt verplicht om het te gebruiken?
  • Processtandaardisatie mag geen doel op zich zijn.
  • "Processen en systemen worden niet ingericht op uitzonderingen." Daarbij is de 80-20% regel van belang, waarbij 20% gericht moet zijn op het vakmanschap van de verantwoordelijke professional.
  • Toevoegen: ontwikkeling van generieke processen via kleine projecten waarbij modulaire (ICT) ondersteuning verandering van processen mogelijk maakt.
  • Bij ontwikkeling van generieke processen en systemen ook denken aan aansluiting voordelen voor business, proces, beleid.
  • Risico: voordat een generiek proces en systeem is afgestemd en op papier staat, is de werkelijkheid vaak alweer anders.
  • Processen ook kaderen op beleidsregels. Homogeniteit nastreven ondersteunt ook generiek inrichten.
  • Per organisatielaag een uitleg bieden met het voordeel van generiek proces voor de betrokkenen op dat niveau.

Cocreatiesessie 16 april 2015

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 15:06
 

Naar mijn idee worden 'intern' en 'extern' belang soms door elkaar heen gebruikt. Afnemers van overheidsdiensten zijn alleen geïnteresseerd in de manier waarop zij hun diensten geleverd zijn. Wat er daarvoor binnen een gemeente gebeurt is niet relevant voor hen (maar wel voor de gemeente als bedrijfsmatig georganiseerde organisatie). Verder zie ik dat met 'generiek' vaak bedoeld wordt: 'overheid' of 'overheidsmarkt'. Het lijkt me verstandig om het expliciet breder te formuleren omdat heel veel niet-overheidsspecifieke zaken ook prima toepasbaar zijn door overheidsorganisaties.

Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)29 apr 2015 14:41

Offline input die ik hier toch even wil vastleggen. Is "Onze gemeente denkt in generieke processen en functies" niet beter? Dit legt wat minder nadruk op systemen en meer op functies. En het doet wat meer recht aan de de nuance in dit principe. Gebruik van generieke functies is goed, maar dit principe is niet bedoeld om bv. hard af te dwingen om gemeentebreed met één (zaak)systeem te gaan werken. De implicatie over het zoeken van een goede balans is een hele belangrijke.

Voorbeeld: een subsidiesysteem dat "off the shelve" beschikbaar en bruikbaar is kan in sommige gevallen beter invulling aan dit principe geven dan gemeentespecifiek maatwerk subsidieproces dat in een generiek zaaksysteem ingeregeld wordt.

Tot zover de offline-discussie (met een gemeente). Is dit dan te ondervangen met het veranderen van het woord "systeem" in "functie", of is er meer nodig?

Jeffrey Gortmaker (KING) (overleg)25 mei 2015 20:48
 
 

Wat is hierin de rol van transparantie en privacy? Wat wordt bedoeld met ‘informatiepositie’? Betekent dit dat de klant ‘eigenaar is van zijn gegevens’? Het principe kan duidelijker geformuleerd worden.

Cocreatiesessie 2 april 20157 apr 2015 14:43
  • Toevoegen ‘en de ketenpartner’ in de titel.
  • De status van lopende zaken is maar zelden echt relevant voor een klant. Toevoegen documenten van burgers (aanvragen bijv.) Als het gaat om het transparantiebeginsel zijn er overeenkomsten met afnemende partijen nodig.
  • "Alle verzoeken van klanten die gevolgd moeten worden, worden geregistreerd als zaak en wijzigingen in de status worden op een centrale plaats geregistreerd." Geldt dit ook voor uitbestede diensten aan uitvoeringsorganisaties?
  • Toestemmingsvereiste voor gebruik persoonsgegevens is vaak onvoldoende volgens de eisen van het CBP.

Cocreatiesessie 16 april 2015

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 15:18
 

Aanvulling op opmerkingen: In de toelichting staat:

  • Burgers geven expliciete toestemming voor het gebruik van hun eigen gegevens door de gemeente bij het afnemen van een dienst.
  • Burgers hebben de mogelijkheid om onjuistheden in hun gegevens te corrigeren of te laten corrigeren of om de gegevens te laten verwijderen.

Toestemming voor gebruik en recht tot verwijdering geldt niet voor gegevens in basisregistraties. Die moeten we als overheidsorgaan gebruiken en bij het bijhouden van de registratie moet de historie te allen tijde bewaard worden.

Hans Jansen (gem. Arnhem) (overleg)22 apr 2015 16:19
 

Bij het principe wordt vrijwel alleen gesproken over gemeentelijke producten ('lopende zaken') waarbij het in veel gevallen allemaal niet zo spannend is. Waar het veel spannender is is bijv. bij taken die door andere partijen worden uitgevoerd maar waarbij de gemeente wel verantwoordelijk blijft (bijv. bij zorgtaken sinds 1 januari). Ik zou daar veel meer de nadruk op leggen. Met als extra reden dat het daar nog lang niet allemaal voldoende goed geregeld is.

Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)29 apr 2015 14:28

Dit principe is opgenomen om de rol van de burger ten aanzien van zijn/haar gegevens nadrukkelijk te positioneren. Van de burger wordt een hoge mate van zelfredzaamheid verlangt. Om zelfredzaam te kunnen worden moet de informatiepositie van de burger eerst gelijkwaardig zijn aan die van de gemeente. De burger moet daarvoor inzicht krijgen in de gegevens die over hem bekend zijn bij de gemeente en de burger moet inzicht hebben in de (status van) de zaken die er rondom de burger spelen. Dit gaat verder dan slechts het tonen van de status van lopende zaken. Inzage in inhoudelijke dossiers en gegevens uit sectorale registraties valt hier ook onder. Op het moment dat inzicht wordt geboden aan de burger is het ook vereist dat de burger in staat wordt gesteld om incorrecte gegevens te laten aanpassen. Uiteraard gelden op dit punt ten aanzien van de basisregistraties andere voorwaarden dan voor de sectorale registraties.

De burger moet ten aanzien van zijn/haar gegevens vanuit privacy overwegingen invloed kunnen uitoefenen op welke gegevens door de gemeente met ketenpartners gedeeld worden.Daar waar uitwisselingen geen wettelijke doelbinding bestaat is immers expliciete toestemming van de burger vereist voor uitwisseling van de gegevens. Bij bijvoorbeeld de decentralisaties speelt dit aspect een belangrijke rol.

Is nadere aanscherping of verduidelijking van dit principe nodig?

Aquanjer (overleg)1 mei 2015 09:29

Ja, ik zou het zeker aanscherpen. Zowel qua formulering als qua randvoorwaarden. Qua formulering staat er bijv. 'Medewerkers hebben toegang tot dezelfde informatie als klanten (voor zover dat relevant is voor de uitoefening van hun taak)'. De praktijk is dat medewerkers veel meer informatie mogen/kunnen zien dan klant. Qua randvoorwaarden wordt in mijn ogen nog veel te weinig benadrukt dat klanten (mede) moet kunnen bepalen wie welke van zijn/haar gegevens mag inzien en gebruiken. Daarbij hoort dan wat toelichting omdat er uitzonderingssituaties zijn (bijv. gedwongen kader), maar dit is wat mij betreft echt een principieel punt waar heel veel verandering (zowel qua denken als doen) nodig is.

Ad Gerrits (Nijmegen) (overleg)1 mei 2015 09:56

Duidelijk. We zullen dit principe aanscherpen/verduidelijken zodat zowel de informatiepositie van de burger als de invloed van de burger op het uitwisselen van gegevens duidelijker beschreven is. Dit principe vraagt om nadere praktische uitwerking binnen de processen van het gegevensmanagement. Ik zal nagaan of met name het GEMMA tactisch katern gegevensmanagement hier al voldoende invulling aan geeft.

Arnoud Quanjer (KING) (overleg)1 mei 2015 10:27
 
 
 
 

Onze gemeente digitaliseert haar diensten en processen (Principe 5)

  • Vergt een procesaanpassing/ herontwerp voor zaakgericht werken.
  • Benoem ook security en privacy by design.
  • Uitgaande communicatie vindt digitaal plaats tenzij…
  • "Medewerkers worden gefaciliteerd in het digitaal aanbieden, ontsluiten en bewerken van alle informatie."
  • Het omvormen van alle fysieke gegevensdragers is vaak zonde van de tijd en geld. 95% wordt nooit meer geraadpleegd. Alleen daar waar het echt relevant is. Het is veel werk. Zeker als verrijking plaats moet vinden.
  • Voorzieningen op elektronische parafen en handtekeningen: We werken op basis van vertrouwen en schaffen zinloze en bureaucratische parafen circussen af.
  • Proces- en voortgangsbewaking vindt digitaal plaats.

Cocreatiesessie 16 april 2015

Aantink Yeh (KING) (overleg)21 apr 2015 15:26
Eerste pagina
Eerste pagina
Vorige pagina
Vorige pagina
Volgende pagina
Volgende pagina
Laatste pagina
Laatste pagina