Positionering ROSA
| Toelichting ROSA |
|
De ROSA is een referentiearchitectuur met afspraken die binnen het onderwijsdomein gebruikt moeten worden om samen te werken in ketens. Binnen de nederlandse overheid zijn er ook landelijke afspraken gemaakt, die zijn vastgelegd in de NORA. De ROSA conformeert zich aan de NORA afspraken en concretiseert deze. De ROSA gaat in bepaalde opzichten verder dan de NORA. Er wordt veel concreter aangegeven hoe de architectuurafspraken geïmplementeerd kunnen worden.
De NORA heeft als doel de dienstverlening van de overheid te verbeteren. Hiervoor moeten overheidsorganisaties samenwerken. De NORA omvat een visie over de gewenste dienstverlening en geeft principes die overheidsorganisaties kunnen gebruiken om dit toekomstperspectief te realiseren. De principes zijn vooral bedoeld om gemeenschappelijke doelstellingen na te streven. Kern van deze principes is dat overheidsorganisaties makkelijk moeten kunnen samenwerken in ketens en hierbij standaarden volgen. Ketenpartners kunnen zelf bepalen op welke wijze de doelstellingen gerealiseerd moeten worden.
Het gebruik van principes biedt veel vrijheid aan ketenpartners. Dit is ook essentieel op nationaal niveau, waar samenwerking tussen bijvoorbeeld het onderwijsdomein, gemeentes en de SUWI keten vorm moet worden gegeven. Deze domeinen verschillen sterk in doelstellingen, organisatiestructuur en bestuurlijk krachtenveld. Er is dus vrijheid nodig om de koppelvlakken tussen deze domeinen af te spreken. Binnen het onderwijsdomein zijn er aanvullende afspraken nodig. Deze zijn vooral nodig voor de sturing van projecten. De samenhang tussen projecten moet geborgd worden en er moet geborgd worden dat de kennis die wordt opgedaan in projecten wordt gedeeld met andere projecten. Dubbel werk moet voorkomen worden en er moet een duidelijk groeipad naar de gewenste situatie komen, waarin de bijdrage van de diverse projecten duidelijk is. Bij het uitwerken van een dergelijk groeipad moet rekening worden gehouden met beleidsprioriteiten, zowel van het veld als van OCW. De ROSA moet daarom in veel sterker mate dan de NORA in staat zijn om duidelijke kaders mee te geven aan projecten. Een project wil duidelijkheid. Er moet daarom aan een project duidelijk worden aangegeven welke kaders gevolgd moeten worden en welke afhankelijkheid er bestaat van andere projecten. De ROSA werkt daarom aan een concrete uitwerking van de gewenste situatie, met de ketenprocessen waarin wordt samengewerkt, de gegevens die gezamenlijk worden gebruikt en een gemeenschappelijke infrastructuur die de onderlinge informatie-uitwisseling ondersteunt. De projecten leveren een bijdrage aan het realiseren van deze gewenste situatie. De ROSA omvat ook een meerjarenplanning voor het realiseren van deze infrastructuur, met de rol van van de projecten die de bouwstenen van deze infrastructuur realiseren. Door deze planning kunnen projecten hun afhankelijkheid van andere projecten beter bepalen.
Binnen het onderwijsdomein kan de informatie-uitwisseling per sector sterk verschillen. De ROSA streeft er naar om vooral op technisch gebied zo veel mogelijk te standaardiseren. In de uitwisseling tussen veld en OCW zal hier ook op gestuurd worden. Hoe de informatievoorziening binnen een sector wordt geregeld is een verantwoordelijkheid van het veld zelf. In het bestuurlijk overleg met het veld wordt wel bekeken of er meer samenwerking mogelijk is. Dit speelt met name bij gemeenschappelijk gebruik van infrastructuur en hanteren van dezelfde standaarden. Dit kan er toe leiden dat de ROSA afspraken verder worden uitgewerkt in sectorarchitecturen (voor PO, VO, BVE en HO).
Uiteindelijk zal op basis van de ROSA of een sectorarchitectuur zijn een organisatie haar eigen architectuur kunnen maken. Dit kan een organisatiebrede (enterprise architectuur)of een project start architectuur zijn.
Het uiteindelijk doel is dat een projectstartarchitectuur wordt gemaakt. Hierbij kan een project te maken hebben met de volgende kaders:
- Landelijke referentiearchitectuur (NORA)
- Domein referentiearchitectuur (ROSA)
- Sectorspecifieke architectuur (bijvoorbeeld Triple A architectuur voor BVE instelling)
- Thema architectuur (bijvoorbeeld voor digitale contentketen)
De informatie staat in documenten van soms honderden bladzijden dik. Daarnaast stonden ze tot 2011 op websites die volkomen anders zijn opgezet. De ROSA wiki is zodanig opgezet dat een project op eenvoudige wijze de informatie kan selecteren die voor haar relevant is. De ROSA wiki sluit daarom naadloos aan bij de NORA principes en de standaarden van het College van Standaardisatie. Waar hiervan wordt afgeweken wordt dit expliciet vermeld en gemotiveerd. Daarnaast worden onderwijsspecifieke principes en standaarden toegevoegd, ook die van Kennisnet en SURF. Daarnaast biedt de ROSA selectiemogelijkheden, om alleen de relevante informatie te krijgen. De volgende selectiemogelijkheden zijn beschikbaar:
- Selectie op keten
- De belangrijkste ketenprocessen binnen het onderwijsdomein zijn opgenomen.
- Het is mogelijk per ketenproces de relevante informatie op te vragen.
- Selectie op sector
- Binnen de ROSA kan per sector worden opgevraagd welke gegevens in een ketenproces worden uitgewisseld.
- Selectie op expertisegebied
- Bij een veranderingstraject zijn er andere experts nodig voor organisatiewijzigingen, veranderingen van de informatievoorziening of wijzigingen in de technische infrastructuur. De NORA heeft een raamwerk (het 11 vlaksmodel) waarbinnen 11 functionele aandachtsgebieden worden onderscheiden.
- Binnen de ROSA kan voor elk vlak afzonderlijk worden gekeken welke afspraken hier relevant zijn.
- Selectie ten behoeve van een specifiek project
- Het is mogelijk om een project start architectuur sjabloon te genereren. Op basis van opgegeven selecties worden de afspraken opgenomen in ditsjabloon die relevant zijn voor dit project.
De ROSA wiki is zodanig opgezet dat deze de basis vormt van een sector wiki. Deze sectorwiki krijgt dan een automatische koppeling met de ROSA wiki. Alle veranderingen in de ROSA (of de NORA) worden automatisch meegenomen.
In de gewenste eindsituatie
